---
slug: tarta-z-wiejska-kielbasa-karmelizowana-cebula-i-grzybami
title: "Tarta z wiejską kiełbasą, karmelizowaną cebulą i grzybami"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# Tarta z wiejską kiełbasą, karmelizowaną cebulą i grzybami

Tarta z chrupiącym kruchym spodem, wypełniona aromatycznym nadzieniem z wiejskiej kiełbasy, karmelizowanej czerwonej cebuli i złocistych grzybów, zalana kremową masą jajeczno-śmietanową. Idealna na rodzinny obiad lub elegancką kolację.

## Składniki

- 200 g mąka orkiszowa lub pszenna (Do ciasta kruchego; można użyć wyłącznie pszennej typ 500 lub mieszać pół na pół z orkiszową.)
- 120 g masło zimne (Musi być bardzo zimne – najlepiej prosto z lodówki; pokroić w małe kosteczki przed użyciem.)
- 1 szczypta sól
- 1 szt jajko małe (Do ciasta kruchego; łączy składniki bez nadmiaru wilgoci.)
- 2 szt czerwona cebula (Czerwona cebula jest słodsza i lepiej się karmelizuje niż biała.)
- 1 łyżka oliwa z oliwek lub olej
- 250 g grzyby (pieczarki lub leśne) (Pieczarki dostępne przez cały rok; grzyby leśne (np. podgrzybki) nadają głębszy aromat.)
- 1 łyżka masło (Do podsmażenia grzybów na końcu – nadaje bogaty smak.)
- 3 łyżka natka pietruszki posiekana
- 250 g kiełbasa wiejska (Dobrej jakości kiełbasa wiejska; należy obrać ze skórki przed pokrojeniem w kosteczkę.)
- 160 g ser tarty (gruyère, cheddar lub gouda) (Gruyère daje najlepszy smak, ale cheddar i gouda są łatwiej dostępne i równie smaczne.)
- 1 łyżka mąka pszenna (Wymieszana z tartym serem; zapobiega opadaniu sera na dno nadzienia.)
- 3 szt jajka (Do masy jajeczno-śmietanowej – tworzą kremowe, zwarte nadzienie po upieczeniu.)
- 1 szklanka mleko
- 0.5 szklanka śmietanka kremówka 30-36% (Nadaje masie aksamitną konsystencję; nie należy zastępować śmietaną 18%.)

## Przygotowanie

1. Zagnieść ciasto kruche z mąki, zimnego masła pokrojonego w kostki i soli, formując kruszonkę, następnie dodać jajko i połączyć w gładkie ciasto.
2. Rozpłaszczyć ciasto, zawinąć w folię spożywczą i włożyć do lodówki na 1 godzinę.
3. Schłodzone ciasto rozwałkować na podsypanej mąką stolnicy i wyłożyć nim posmarowaną masłem formę na tartę o średnicy 24 cm, formując boki.
4. Spód nakłuć widelcem i wstawić formę do lodówki na czas nagrzewania piekarnika do 190°C.
5. Ciasto przykryć folią aluminiową, wysypać obciążenie (sucha fasola lub ryż) i piec 10 minut, następnie zdjąć folię z obciążeniem i piec kolejne 5 minut.
6. Wyjąć podpieczony spód z piekarnika i ostudzić; temperaturę piekarnika obniżyć do 180°C.
7. Czerwoną cebulę pokroić w kostkę i smażyć na rozgrzanej patelni z łyżką oliwy przez 4–5 minut na większym ogniu, aż zeszklieje.
8. Zmniejszyć ogień do średniego i dusić cebulę często mieszając przez 15–20 minut, aż stanie się miękka i lekko skarmelizowana; zdjąć z patelni do miski.
9. Grzyby umyć, pokroić w plasterki i smażyć na tej samej patelni przez 3–4 minuty, aż odparują i zaczną się rumienić.
10. Dodać masło, posolić i smażyć grzyby jeszcze 2–3 minuty; pod koniec wmieszać posiekaną natkę pietruszki.
11. Do miski z cebulą dodać usmażone grzyby oraz kiełbasę obraną ze skórki i pokrojoną w kosteczkę.
12. Dodać tarty ser wymieszany z łyżką mąki i połączyć wszystkie składniki nadzienia.
13. W osobnej misce roztrzepać rózgą 3 jajka z mlekiem, śmietanką kremówką, solą i pieprzem.
14. Na podpieczony spód wyłożyć nadzienie, zalać masą jajeczną i wstawić do piekarnika nagrzanego do 180°C.
15. Piec tartę przez 35–40 minut, aż wierzch nabierze złotego koloru i masa jajeczna się zetnie.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Połącz w misce (lub melakserze) 200 g mąki, 120 g zimnego masła pokrojonego w małe kostki i szczyptę soli. Wcieraj masło w mąkę palcami lub siekaj nożem, aż powstanie kruszonka. Dodaj 1 małe jajko i zagniataj, aż składniki połączą się w jednolite, gładkie ciasto.
- *Dlaczego:* Zimne masło sprawia, że ciasto kruche po upieczeniu jest delikatne i dosłownie 'kruche', a nie gumowate.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, zwilż je zimną wodą (po 1 łyżeczce) – nie dodawaj za dużo, bo ciasto straci kruchość.

**Krok 2.** Uformuj kulę z ciasta, spłaszcz ją dłonią na krążek grubości ok. 2 cm, owiń szczelnie folią spożywczą i włóż do lodówki na przynajmniej 1 godzinę.
- *Dlaczego:* Odpoczynek w lodówce pozwala glutenowi się rozluźnić, dzięki czemu ciasto łatwiej się wałkuje i nie kurczy podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Ciasto możesz przygotować nawet dzień wcześniej i trzymać w lodówce do 24 godzin.

**Krok 3.** Wyjmij ciasto z lodówki. Na stolnicę posyp trochę mąki, połóż ciasto i wałkuj od środka na zewnątrz, obracając co chwilę, aż uzyskasz krążek ok. 30 cm średnicy. Delikatnie przenieś ciasto do formy (możesz zwinąć na wałku) i dociśnij do dna i boków.
- *Dlaczego:* Podsypywanie mąką zapobiega przyklejeniu się ciasta do stolnicy, a wałkowanie od środka daje równą grubość.
- *Pro tip:* Nie rozciągaj ciasta – lepiej pozwól mu swobodnie opaść w formie, bo rozciągnięte skurczy się podczas pieczenia.

**Krok 4.** Nakłuj dno spodu widelcem w kilku miejscach (co 2–3 cm) i wstaw formę do lodówki na czas, gdy piekarnik nagrzewa się do 190°C.
- *Dlaczego:* Nakłuwanie zapobiega pęcznieniu i tworzeniu się bąbli powietrznych podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Schłodzenie ciasta w formie przed pieczeniem pomaga zachować kształt boków – nie pomijaj tego kroku.

**Krok 5.** Wyłóż spód folią aluminiową (błyszczącą stroną do góry), wysyp na nią warstwę suchej fasoli, grochu lub ryżu jako obciążenie i wstaw do piekarnika nagrzanego do 190°C na 10 minut.
- *Dlaczego:* Obciążenie sprawia, że spód pieczony jest płasko i równo – bez obciążenia ciasto wybrzuszy się na środku.
- *Pro tip:* Fasolę lub ryż możesz użyć wielokrotnie – wystudzić i przechowywać w słoiku specjalnie do tego celu.

**Krok 6.** Ostrożnie zdejmij folię razem z obciążeniem i piecz spód przez kolejne 5 minut, aż lekko się zarumieni. Wyjmij z piekarnika i odstaw do ostudzenia. Zmniejsz temperaturę piekarnika do 180°C.
- *Dlaczego:* Podpieczenie spodu bez nadzienia ('ślepe pieczenie') zapobiega powstawaniu surowego, mokrego spodu pod wypełnieniem.
- *Pro tip:* Spód powinien wyglądać na lekko matowy i suchy – nie musi być w pełni upieczony, dokończy się z nadzieniem.

**Krok 7.** Dwie czerwone cebule obierz i pokrój w drobną kostkę. Na dużej patelni rozgrzej łyżkę oliwy na średnio-dużym ogniu, wsyp cebulę, posól i smaż przez 4–5 minut, mieszając co chwilę, aż stanie się szklista.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku odparowuje wodę z cebuli i szybko ją zmiękcza, zanim przejdziemy do powolnej karmelizacji.
- *Pro tip:* Dodaj na tym etapie szczyptę cukru – przyspiesza karmelizację i pogłębia słodki smak cebuli.

**Krok 8.** Zmniejsz ogień do średniego i dusz cebulę, mieszając często, przez 15–20 minut. Cebula powinna być bardzo miękka, słodka i lekko złocista, ale nie przypalona. Przełóż ją do miski.
- *Dlaczego:* Powolne duszenie na niższym ogniu pozwala cukrom zawartym w cebuli uwolnić się i skarmelizować bez przypalania.
- *Pro tip:* Jeśli cebula zaczyna przywierać do patelni, dodaj odrobinę wody lub oliwy i zdrap przywarte kawałki – to sam smak.

**Krok 9.** Grzyby szybko opłucz i osusz papierowym ręcznikiem, pokrój w plasterki. Na tę samą patelnię (po cebuli) wrzuć grzyby i smaż na dużym ogniu, mieszając, przez 3–4 minuty, aż odparują i zaczną się lekko rumienić.
- *Dlaczego:* Duży ogień i nie za dużo grzybów na raz powodują odparowanie wody – dzięki temu grzyby będą złociste, a nie gotowane.
- *Pro tip:* Nie sól grzybów na początku – sól przyspiesza wydzielanie wody i grzyby będą się gotować zamiast smażyć.

**Krok 10.** Dodaj do grzybów łyżkę masła, dopraw solą i smaż przez kolejne 2–3 minuty. Tuż przed końcem wrzuć 3 łyżki posiekanej natki pietruszki i wymieszaj.
- *Dlaczego:* Masło na końcu nadaje grzybom bogaty smak i piękny połysk, a natka dodana jako ostatnia zachowuje świeżą zieleń i aromat.
- *Pro tip:* Możesz dodać ząbek przeciśniętego czosnku razem z masłem, jeśli lubisz intensywniejszy smak.

**Krok 11.** Kiełbasę wiejską obierz ze skórki i pokrój w małą kostkę (ok. 1 cm). Dodaj do miski z cebulą oraz usmażone grzyby i wymieszaj.
- *Dlaczego:* Obranie kiełbasy ze skórki powoduje, że nadzienie ma jednolitą, przyjemną teksturę bez gumowatych kawałków.
- *Pro tip:* Możesz lekko podsmażyć kostki kiełbasy na suchej patelni przez 2 minuty, aby wzmocnić jej smak i lekko zrumienić.

**Krok 12.** W małej misce wymieszaj 160 g tartego sera z łyżką mąki, a następnie dodaj tę mieszankę do nadzienia i dokładnie wymieszaj wszystkie składniki.
- *Dlaczego:* Otoczenie sera mąką zapobiega jego opadaniu na dno tarty i pomaga uzyskać jednolite nadzienie.
- *Pro tip:* Trzyj ser samodzielnie tuż przed dodaniem – gotowe tarte sery z opakowań często zawierają środki przeciwzbrylające, które gorzej się topią.

**Krok 13.** W osobnej misce roztrzepaj rózgą 3 jajka, dodaj 1 szklankę mleka, pół szklanki śmietanki kremówki, szczyptę soli i pieprz do smaku. Mieszaj do połączenia.
- *Dlaczego:* Równomierne połączenie jajek ze śmietanką gwarantuje kremową, aksamitną masę, która równo się zetnie podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Masa powinna być jednolita, ale nie musisz jej napowietrzać – nie ubijaj zbyt intensywnie, żeby nie powstawały bąbelki.

**Krok 14.** Wyłóż nadzienie równomiernie na podpieczony, wystudzony spód tarty, a następnie powoli zalej je masą jajeczną.
- *Dlaczego:* Powolne zalewanie pozwala masie wniknąć między składniki nadzienia i równomiernie je pokryć.
- *Pro tip:* Nie przelewaj masy ponad poziom boków ciasta – zostaw ok. 3–4 mm marginesu, bo masa lekko urośnie podczas pieczenia.

**Krok 15.** Wstaw tartę do piekarnika nagrzanego do 180°C (środkowa półka) i piecz przez 35–40 minut, aż wierzch będzie złoty, a masa jajeczna zetnie się w centrum.
- *Dlaczego:* Prawidłowo upieczona tarta powinna być nieruchoma – jeśli środek jeszcze drży jak galareta, potrzebuje kilku minut więcej.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość delikatnie potrząsając formą – środek powinien być lekko sprężysty, ale już nie płynny; wtedy wyjmij tartę z piekarnika.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 780 kcal |
| Białko | 31 g |
| Węglowodany | 48 g |
| Cukry | 6 g |
| Tłuszcze | 52 g |
| Błonnik | 4 g |
| Sód | 820 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć gotowego ciasta kruchego ze sklepu?**

Tak, gotowe ciasto kruche lub do tarty znacząco skróci czas przygotowania. Należy je rozłożyć w formie i podpiec tak samo jak domowe – z obciążeniem przez 10 minut, a potem bez przez 5 minut.

**Jakie grzyby najlepiej wybrać do tarty?**

Pieczarki są dostępne przez cały rok i dają dobry efekt. Jesienią warto użyć grzybów leśnych (podgrzybków, prawdziwków), które nadają tarcie głębszy, bardziej intensywny aromat. Suszone grzyby leśne namoczone wcześniej w wodzie to świetna alternatywa poza sezonem.

**Czy tartę można przygotować z wyprzedzeniem?**

Tak – upieczoną tartę można przechowywać w lodówce do 3 dni. Najlepiej odgrzewać ją w piekarniku w 160°C przez ok. 10–15 minut, aby spód odzyskał chrupkość. Nie zaleca się podgrzewania w mikrofalówce, bo ciasto staje się gumowate.

**Czy tartę można zamrozić?**

Tak, tarta dobrze znosi mrożenie do 2 miesięcy. Należy ją całkowicie wystudzić, zawinąć szczelnie w folię i zamrozić. Rozmrażać najlepiej w lodówce przez noc, a następnie odgrzać w piekarniku.

**Czy mogę zastąpić śmietankę kremówkę czymś lżejszym?**

Kremówkę można zastąpić śmietaną 18%, jednak masa jajeczna będzie mniej zwarta i kremowa. Nadzienie może też być bardziej wodniste – warto wtedy dodać łyżeczkę skrobi kukurydzianej do masy.

**Jak sprawdzić, że spód jest odpowiednio podpieczony?**

Po wyjęciu obciążenia spód powinien być suchy w dotyku i lekko matowy, bez surowych, błyszczących miejsc. Nie musi być w pełni zarumieniony – dokończy pieczenie razem z nadzieniem.