---
slug: tort-orzechowy-cioci-eli
title: "Tort orzechowy cioci Eli"
servings: 12
prep_time_minutes: 140
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Tort orzechowy cioci Eli

Tort orzechowy cioci Eli to klasyczne, wilgotne ciasto biszkoptowe na bazie mielonych orzechów włoskich, przełożone aksamitnym kremem kawowo-maślanym. Delikatny aromat kawy Jacobs Gold nadaje mu wyrafinowany charakter, a posypka z mielonych orzechów i połówki orzechów jako dekoracja robią wrażenie na każdym stole.

## Składniki

- 400 g orzechy włoskie łuskane (Zmiel większość na mąkę orzechową, zachowaj kilka połówek do dekoracji.)
- 130 g cukier (Do biszkoptu orzechowego.)
- 10 szt jajka (Do biszkoptu; białka ubić osobno na sztywną pianę.)
- 1 szczypta sól (Szczypta do piany z białek.)
- 8 łyżka kawa rozpuszczalna (Łagodna, np. Jacobs Gold; użyj 2–3 łyżki do kremu, resztą nasącz blaty.)
- 100 ml gorąca woda (Do zaparzenia kawy; przed użyciem wystudź napar.)
- 130 g cukier (Do kremu kawowo-maślanego.)
- 200 g masło (W temperaturze pokojowej, pokrojone na kawałki – krem będzie gładszy.)
- 1 szt jajko (Całe jajko do kremu kawowo-maślanego.)

## Przygotowanie

1. Zalej kawę wrzącą wodą, dokładnie wymieszaj i odstaw do całkowitego wystudzenia.
2. Zmiel 350 g orzechów na drobną mąkę orzechową; pozostałe 50 g posiekaj grubiej i zachowaj do dekoracji.
3. Oddziel białka od żółtek. Białka ubij ze szczyptą soli na sztywną pianę.
4. Żółtka utrzyj z cukrem (130 g) na jasną, puszystą masę, a następnie dodaj zmielone orzechy i wymieszaj.
5. Delikatnie wmieszaj pianę z białek w trzech partiach, by nie opadła.
6. Przełóż masę do wyłożonej papierem formy (Ø 24 cm) i piecz w 175 °C przez ok. 35–40 minut.
7. Cukier (130 g) rozdrobnij, następnie dodaj masło pokrojone w kawałki i utrzyj na puszystą masę przez ok. 2,5 minuty.
8. Dodaj jajko i stopniowo wlewaj 5–6 łyżek wystudzonego naparu kawowego, miksując do połączenia.
9. Wystudzony biszkopt przekrój poziomo na 2 równe blaty.
10. Oba blaty nasącz równomiernie pozostałym zimnym naparem kawowym za pomocą pędzla lub łyżki.
11. Dolny blat posmaruj ¾ kremu kawowego, przykryj górnym blatem.
12. Pozostałym kremem posmaruj wierzch i boki tortu, posyp grubo posiekanymi orzechami i udekoruj połówkami orzechów włoskich.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W filiżance lub małym dzbanku zalej 8 płaskich łyżek kawy rozpuszczalnej 100 ml wrzącej wody. Zamieszaj łyżeczką, aż kawa się całkowicie rozpuści. Odstaw na bok do wystudzenia – napar powinien być zupełnie zimny przed użyciem.
- *Dlaczego:* Gorący napar mógłby podgotować krem maślany lub przyspieszyć opadanie biszkoptu.
- *Pro tip:* Możesz przyspieszyć studzenie, wstawiając napar do miski z zimną wodą lub lodem.

**Krok 2.** Wsyp 350 g orzechów włoskich do malaksera lub blendera kielichowego i miel pulsacyjnie, aż uzyskasz drobną, suchą mąkę orzechową. Uważaj, by nie mielić za długo, bo orzechy puszczą tłuszcz i zamienią się w pastę. Pozostałe 50 g posiekaj nożem na grubsze kawałki i odłóż na bok – będą do posypki i dekoracji.
- *Dlaczego:* Drobno zmielone orzechy zastępują mąkę pszenną, nadając biszkoptowi wilgotną, zwartą strukturę.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz malaksera, możesz zmielić orzechy w młynku do kawy porcjami po 50 g.

**Krok 3.** Rozbij jajka i oddziel białka od żółtek – każde jajko rozbijaj osobno nad małą miseczką, by uniknąć dostania się żółtka do białek. Białka przelej do dużej, czystej i suchej miski. Dodaj szczyptę soli i ubijaj mikserem na najwyższych obrotach, aż piana będzie sztywna i błyszcząca (ok. 4–5 minut).
- *Dlaczego:* Sztywna piana z białek to naturalne „drożdże" biszkoptu orzechowego, który nie zawiera proszku do pieczenia.
- *Pro tip:* Miska i końcówki miksera muszą być idealnie odtłuszczone – przetryj je papierowym ręcznikiem z odrobiną soku z cytryny.

**Krok 4.** Do miski z żółtkami wsyp 130 g cukru i ubijaj mikserem przez ok. 3–4 minuty, aż masa zbieleje i wyraźnie zwiększy objętość. Następnie dodaj zmielone orzechy i wymieszaj łyżką lub szpatułką.
- *Dlaczego:* Dokładnie utarte żółtka z cukrem nadają biszkoptowi lekkość i wiążą masę orzechową.
- *Pro tip:* Masa żółtkowa jest gotowa, gdy po uniesieniu łyżki spływa powoli, tworząc wstążkę.

**Krok 5.** Dodaj pianę z białek w trzech równych partiach. Każdą porcję delikatnie wmieszaj szeroką szpatułką ruchem od dołu ku górze (tzw. składanie), obracając miskę. Nie mieszaj za gwałtownie.
- *Dlaczego:* Delikatne składanie zachowuje pęcherzyki powietrza w pianie, dzięki czemu biszkopt wyrośnie i będzie puszysty.
- *Pro tip:* Pierwszą porcję białek możesz wmieszać nieco śmielej, by rozluźnić masę; kolejne dwie wmieszaj już bardzo ostrożnie.

**Krok 6.** Wyłóż dno formy o średnicy 24 cm papierem do pieczenia, boki posmaruj masłem i oprósz mąką (lub zmielonymi orzechami). Wlej masę biszkoptową i wyrównaj wierzch. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 175 °C (grzałka góra-dół) i piecz 35–40 minut bez otwierania piekarnika przez pierwsze 30 minut.
- *Dlaczego:* Otwieranie piekarnika powoduje nagły spadek temperatury, co może sprawić, że biszkopt opadnie w środku.
- *Pro tip:* Gotowość sprawdź patyczkiem drewnianym – powinien wychodzić suchy. Jeśli wierzch rumieni się za szybko, przykryj folią aluminiową.

**Krok 7.** Do miski wsyp 130 g cukru, dodaj masło pokrojone w kawałki (w temperaturze pokojowej) i utrzyj mikserem na najwyższych obrotach przez ok. 2,5 minuty, aż masa będzie jasna i puszysta.
- *Dlaczego:* Masło w temperaturze pokojowej łatwo wchłania powietrze podczas ucierania, co daje gładki, kremowy efekt.
- *Pro tip:* Jeśli masło jest zbyt twarde, podgrzej je 5 sekund w mikrofalówce – nie może się jednak roztopić.

**Krok 8.** Do ubitego masła dodaj 1 jajko i krótko zmiksuj. Następnie przez otwór w pokrywie (lub przy działającym miksjerze na wolnych obrotach) wlewaj stopniowo 5–6 łyżek wystudzonego naparu kawowego. Miksuj do połączenia i uzyskania jednolitego, kawowego kremu.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie kawy zapobiega zwarzeniu się kremu maślanego.
- *Pro tip:* Jeśli krem wygląda na zwarzony (grudki), postaw miskę na chwilę nad garnkiem z ciepłą wodą i miksuj – powinien się połączyć.

**Krok 9.** Całkowicie wystudzony biszkopt połóż na desce. Długim, ostrym nożem zaznacz środek bocznie dookoła, a następnie ostrożnie przekrój na 2 równe blaty poziome.
- *Dlaczego:* Biszkopt musi być zupełnie zimny, inaczej przy krojeniu będzie się kruszyć.
- *Pro tip:* Możesz użyć nitki do krojenia: zaznacz linię cięcia nożem, owiń biszkopt nitką i pociągnij końce do siebie.

**Krok 10.** Oba blaty połóż na desce lub talerzu. Za pomocą pędzla cukierniczego lub łyżki równomiernie nasącz każdy blat zimnym naparem kawowym – ok. połowy na każdy.
- *Dlaczego:* Nasączanie nadaje ciastu wilgotność i intensywny kawowy aromat.
- *Pro tip:* Nasącz brzegi i środek; środek wchłania płyn wolniej, więc poświęć mu nieco więcej naparu.

**Krok 11.** Połóż dolny blat na paterze lub talerzu. Nałóż ¾ przygotowanego kremu kawowego i równomiernie rozsmaruj szpatułką lub łyżką aż do brzegów. Ostrożnie połóż górny blat.
- *Dlaczego:* Gruba warstwa kremu między blatami sprawia, że każdy kęs jest soczysty i aromatyczny.
- *Pro tip:* Przed przykryciem górnym blatem sprawdź, czy dolny jest stabilny – w razie potrzeby możesz podeprzeć tort chwilowo wykałaczkami.

**Krok 12.** Pozostałym kremem posmaruj dokładnie wierzch i boki tortu za pomocą szpatułki. Boki i wierzch posyp grubo posiekanymi orzechami, a na wierzchu ułóż ozdobnie połówki orzechów włoskich.
- *Dlaczego:* Posypka orzechowa przykrywa ewentualne nierówności kremu i nadaje tortowi efektowny wygląd.
- *Pro tip:* Schłodź gotowy tort w lodówce przez minimum 2 godziny przed podaniem – krem stężeje i będzie łatwiejszy do krojenia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 24 g |
| Cukry | 19 g |
| Tłuszcze | 33 g |
| Błonnik | 2.5 g |
| Sód | 85 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę upiec biszkopt orzechowy dzień wcześniej?**

Tak, a nawet warto – biszkopt owinięty folią spożywczą przechowywany przez noc w temperaturze pokojowej jest łatwiejszy do przekrojenia i lepiej wchłania napar kawowy.

**Czy krem maślany można zrobić bez surowego jajka?**

Możesz pominąć jajko i zastąpić je jedną łyżką gęstej śmietany kremówki. Krem będzie nieco mniej bogaty, ale nadal smaczny i bezpieczny dla dzieci czy osób starszych.

**Jak przechowywać tort orzechowy?**

Gotowy tort przechowuj w lodówce, przykryty lub w szczelnym pojemniku, do 3–4 dni. Przed podaniem wyjmij go 20–30 minut wcześniej, by krem zmiękł.

**Czy mogę użyć innych orzechów zamiast włoskich?**

Orzechy laskowe lub migdały to dobra alternatywa – lekko prażone przed zmieleniem dają jeszcze intensywniejszy smak. Pamiętaj, że zmienią nieco smak i kolor biszkoptu.

**Co zrobić, jeśli krem kawowo-maślany się zwarzy?**

Postaw miskę z kremem nad garnkiem z ciepłą (nie gorącą) wodą i miksuj przez 1–2 minuty – ciepło sprawi, że składniki się połączą. Możesz też dodać jeszcze odrobinę miękkiego masła.

**Czy tort można zamrozić?**

Tak, upieczony biszkopt (bez przełożenia) zamrażamy owinięty folią nawet do 2 miesięcy. Krem maślany z jajkiem nie nadaje się do zamrażania, dlatego lepiej złożyć tort ze świeżego kremu po rozmrożeniu blatów.