---
slug: tradycyjna-pascha-wielkanocna
title: "Tradycyjna pascha wielkanocna"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Tradycyjna pascha wielkanocna

Tradycyjna pascha wielkanocna to staropolski deser z domowego twarogu, masła, jajek i bakalii, który przygotowuje się dzień przed Wielkanocą. Ser wytrąca się ze ścięcia mleka ze śmietaną i jajkami, a następnie odsącza przez noc, by uzyskać zwartą, kremową masę. Deser podaje się schłodzony, udekorowany bakaliami lub kandyzowanymi owocami.

## Składniki

- 2 l mleko (Najlepiej pełnotłuste, 3,2% – da więcej sera)
- 500 g gęsta kwaśna śmietana 18% (Powinna być gęsta i kwaśna, aby dobrze ścięła mleko)
- 6 szt jajka
- 200 g masło (Powinno być miękkie, w temperaturze pokojowej przed ubiciem)
- 0.5 szklanka cukier puder
- 1 opakowanie cukier wanilinowy
- 150 g bakalie (Np. rodzynki, żurawina, migdały, morele suszone – według upodobań)

## Przygotowanie

1. Wlej mleko do dużego, szerokiego garnka i zagotuj na dużym ogniu. W misce wymieszaj rózgą śmietanę z jajkami.
2. Gdy mleko zacznie kipieć, zmniejsz ogień do średniego i wlej mieszankę śmietany z jajkami. Gotuj ok. 5 minut, delikatnie mieszając – zacznie wytrącać się ser.
3. Gdy sera będzie dużo, zdejmij garnek z ognia. Łyżką cedzakową wyławiaj ser i przekładaj go do sitka wyłożonego gazą.
4. Sitko zawieś nad miską na serwatkę. Przykryj ser talerzem, obciąż słoikiem i wstaw do lodówki na całą noc do odsączenia.
5. Masło pokrój w kostkę i zostaw w temperaturze pokojowej. Ubij z cukrem pudrem na białą, puszystą masę, na końcu dodaj cukier wanilinowy.
6. Stopniowo dodawaj odsączony ser do masła, cały czas ubijając, aż powstanie jednolity krem. Dodaj bakalie i wymieszaj łyżką.
7. Wyłóż małą miskę gazą, wypełnij masą, złóż brzegi gazy. Wstaw do lodówki na kilka godzin lub 1–2 dni. Wyłóż na talerz i udekoruj.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej 2 litry mleka do dużego garnka (min. 4 l) i postaw na dużym ogniu. W osobnej misce dokładnie wymieszaj rózgą 500 g śmietany z 6 jajkami, aż powstanie jednolita masa – nie mogą być grudki.
- *Dlaczego:* Mieszanka śmietany i jajek zakwasi mleko i spowoduje koagulację białek – właśnie tak powstaje domowy twaróg.
- *Pro tip:* Używaj garnka z grubym dnem – zapobiega przypaleniu mleka do ścianek.

**Krok 2.** Pilnuj mleka – gdy zacznie kipieć (piana rośnie), natychmiast zmniejsz ogień do średniego i powoli wlej mieszankę śmietanowo-jajeczną, cienką strużką, mieszając. Gotuj ok. 5 minut, od czasu do czasu delikatnie mieszając.
- *Dlaczego:* Kwas ze śmietany i ciepło ścina białka mleka, tworząc skrzep serowy – zbytnio intensywne mieszanie rozbije skrzep na zbyt małe kawałki.
- *Pro tip:* Ser gotowy jest wtedy, gdy serwatka staje się przejrzysta i żółtozielonawa, a skrzep wyraźnie oddziela się od płynu.

**Krok 3.** Zdejmij garnek z ognia. Połóż na misce sitko (ok. 17 cm) wyłożone podwójną warstwą gazy spożywczej. Łyżką cedzakową ostrożnie wyławiaj skrzep i przekładaj na sitko.
- *Dlaczego:* Odsączanie usuwa nadmiar serwatki, dzięki czemu ser będzie zwarty i odpowiedniej konsystencji do paschy.
- *Pro tip:* Nie wylewaj serwatki – można jej użyć do ciasta naleśnikowego lub zupy.

**Krok 4.** Sitko z serem postaw na misce. Przykryj ser talerzem pasującym do sitka, na talerzu postaw ciężki słoik lub inny ciężarek. Całość wstaw do lodówki na całą noc (min. 8 godzin).
- *Dlaczego:* Ciężarek wyciska pozostałą serwatkę, nadając serowi zwartą strukturę, konieczną do formowania paschy.
- *Pro tip:* Im dłużej ser się odsącza, tym bardziej zwarty będzie krem – możesz zostawić go nawet na 12 godzin.

**Krok 5.** Masło (200 g) pokrój w małą kostkę i zostaw na blacie przez ok. 30 minut, aż zmięknie. Przełóż do miksera, dodaj 0,5 szklanki cukru pudru i ubijaj na wysokich obrotach przez 3–5 minut, aż masa zbieleje i będzie puszysta. Na końcu dodaj cukier wanilinowy.
- *Dlaczego:* Ubijanie napowietrza masło, co nadaje kremowi lekką, delikatną teksturę zamiast ciężkiej i zbitej.
- *Pro tip:* Masło musi być naprawdę miękkie – jeśli jest zbyt twarde, krem będzie grudkowany.

**Krok 6.** Wyjmij ser z lodówki. Dodawaj go łyżka po łyżce do ubitego masła, cały czas miksując na średnich obrotach, aż powstanie gładki, jednolity krem. Na końcu dodaj 150 g bakalii i wymieszaj łyżką.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie sera zapobiega zwarzeniu kremu i zapewnia gładką konsystencję.
- *Pro tip:* Jeśli krem jest za rzadki, wstaw go na 15 minut do lodówki przed formowaniem.

**Krok 7.** Wyłóż małą miskę (ok. 15–17 cm) podwójną warstwą gazy spożywczej, tak by brzegi wystawały. Wypełnij masą, złóż brzegi gazy na wierzch. Wstaw do lodówki na min. kilka godzin, najlepiej na 1–2 dni. Przed podaniem odwróć na talerz i usuń gazę. Udekoruj bakaliami lub kandyzowanymi owocami.
- *Dlaczego:* Chłodzenie sprawia, że masa stężeje i można ją elegancko wyłożyć na talerz w kształcie kopułki.
- *Pro tip:* Dla efektowniejszej prezentacji możesz użyć formy z ażurowym wzorem lub sitka o ozdobnym kształcie.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 620 kcal |
| Białko | 18.5 g |
| Węglowodany | 28 g |
| Cukry | 22 g |
| Tłuszcze | 48 g |
| Błonnik | 1.2 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć mleka UHT do paschy?**

Mleko UHT nie nadaje się do tego przepisu, ponieważ proces jego pasteryzacji niszczy białka potrzebne do wytrącania się sera. Użyj świeżego mleka pełnotłustego ze sklepu lub prosto od rolnika.

**Co zrobić, jeśli ser nie chce się wytrącić?**

Upewnij się, że mleko naprawdę zagotowało się przed dodaniem mieszanki śmietanowo-jajecznej i że śmietana była kwaśna, nie słodka. Możesz delikatnie zwiększyć ogień i poczekać chwilę dłużej – ser powinien się pojawić.

**Jakie bakalie najlepiej wybrać do paschy?**

Tradycyjnie używa się rodzynek, migdałów i skórki pomarańczowej. Możesz też dodać suszone morele, żurawinę lub orzechy włoskie – ważne, by bakalie były suche, nie mokre.

**Jak długo można przechowywać paschę?**

Pascha przechowywana w lodówce jest dobra przez 3–4 dni. Najlepiej smakuje w drugi lub trzeci dzień po przygotowaniu, gdy smaki się przegryzą.

**Czy można przygotować paschę bez gazę – czym ją zastąpić?**

Możesz użyć czystej, białej bawełnianej ściereczki do naczyń lub specjalnej muślinowej tkaniny. Ważne, aby tkanina była wystarczająco rzadka, by serwatka mogła swobodnie odpływać.

**Czy pascha nadaje się do zamrożenia?**

Pascha nie nadaje się do mrożenia – po rozmrożeniu krem traci swoją kremową, jednolitą konsystencję i może się rozwarstwiać. Najlepiej przygotować ją maksymalnie 2 dni przed Wielkanocą.