---
slug: ucieraniec-z-dzemem
title: "Ucieraniec z dzemem"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Ucieraniec z dzemem

Ucieraniec z dżemem to klasyczne polskie ciasto ucierane przekładane kwaskowym dżemem i pianą z białek, posypane kakao. Dzięki startemu ciastu tworzy się piękna warstwowa struktura z chrupiącą kruszonką na wierzchu. Idealne na niedzielne popołudnie przy kawie.

## Składniki

- 380 g mąka pszenna (najlepiej typ 500 lub 550)
- 190 g cukier (150 g do ciasta, 40 g do ubijania piany z białek)
- 4 szt jajka kurze (białka oddzielić od żółtek; żółtka do ciasta, białka na pianę)
- 250 g margaryna (pokrojona w kawałki, w temperaturze pokojowej)
- 1 opakowanie zapach rumowy (można zastąpić 1 łyżką rumu lub aromatu waniliowego)
- 0.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 1 szczypta sól (do ubijania piany z białek)
- 2 łyżka kakao naturalne bez cukru (posypane na środkową warstwę ciasta)
- 1 opakowanie dżem kwaskowy (najlepiej śliwkowy, wiśniowy lub porzeczkowy; słoik ok. 300–350 g)
- 1 łyżeczka cynamon mielony (do posypania warstwy dżemu) *(opcjonalnie)*
- 2 łyżka cukier puder (do oprószenia gotowego ciasta po ostudzeniu) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Rozgrzej piekarnik do 180°C. Blachę natłuść i posyp mąką lub wyłóż papierem do pieczenia.
2. Do miski miksera włóż mąkę, 150 g cukru, żółtka z 4 jajek, margarynę w kawałkach, zapach rumowy i proszek do pieczenia.
3. Miksuj lub utrzyj składniki na jednolite, zwarte ciasto. Podziel je na 4 równe części.
4. Włóż wszystkie części ciasta na 30 minut do lodówki lub 10 minut do zamrażalki, aż ciasto stwardnieje.
5. W czystej misce ubij białka ze szczyptą soli na sztywną pianę. Stopniowo dodaj 40 g cukru, dalej ubijając do uzyskania lśniącej masy.
6. Zetrzyj największą część schłodzonego ciasta na dużych oczkach tarki na blachę. Lekko ugnieć, formując spód.
7. Rozsmaruj dżem równomiernie na spodzie ciasta, a następnie posyp go cynamonem.
8. Zetrzyj na tarce kolejną część ciasta bezpośrednio na dżem, tworząc drugą warstwę.
9. Posyp startą warstwę kakao równomiernie na całej powierzchni.
10. Nałóż ubitą pianę z białek na kakao i rozsmaruj delikatnie szpatułką.
11. Zetrzyj ostatnią część ciasta na tarce, pokrywając pianę. Można też rozkruszyć ciasto na kruszonkę dodając 2 łyżki mąki.
12. Piecz w nagrzanym piekarniku przez 45–60 minut w 180°C, aż wierzch będzie złocisty i suchy po nakłuciu patyczkiem.
13. Wyjmij ciasto z piekarnika, wystudź w blaszce, a następnie posyp cukrem pudrem przed podaniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Rozgrzej piekarnik do 180°C (góra-dół). Blachę o wymiarach ok. 25×35 cm natłuść masłem lub margaryną i posyp łyżką mąki, albo wyłóż papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Nagrzanie piekarnika z wyprzedzeniem zapewnia równomierne pieczenie od samego początku.
- *Pro tip:* Papier do pieczenia ułatwia wyjęcie ciasta z blaszki i skraca czas mycia.

**Krok 2.** Oddziel żółtka od białek. Żółtka wrzuć do miski miksera razem z mąką, 150 g cukru, margaryny pokrojonej w kawałki, zapachu rumowego i proszku do pieczenia. Białka zachowaj w osobnej misce.
- *Dlaczego:* Tłuszcz i mąka zagniecione razem z żółtkami tworzą kruche ciasto ucierane, które po schłodzeniu łatwo się ściera.
- *Pro tip:* Margaryna powinna być chłodna, ale nie lodowata – łatwiej się wówczas połączy z pozostałymi składnikami.

**Krok 3.** Miksuj na niskich obrotach, a następnie zwiększ do średnich, aż składniki połączą się w gładkie, zwarte ciasto. Podziel je na 4 części: jedną większą (na spód) i trzy mniejsze (na kolejne warstwy).
- *Dlaczego:* Podział na części ułatwia późniejsze starcie ciasta warstwami.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, posyp dłonie odrobiną mąki.

**Krok 4.** Owiń części ciasta folią spożywczą lub włóż do woreczków strunowych. Wstaw do lodówki na 30 minut lub do zamrażalki na 10 minut.
- *Dlaczego:* Schłodzone ciasto twardnieje i znacznie łatwiej ściera się na tarce – nie klei się i tworzy ładne wióry.
- *Pro tip:* Zamrażalka skraca czas oczekiwania, ale pilnuj, by ciasto nie zamarzło zbyt mocno.

**Krok 5.** Do czystej, suchej miski wlej białka i dodaj szczyptę soli. Ubijaj mikserem na wysokich obrotach, aż powstanie sztywna piana. Stopniowo, łyżka po łyżce, dodawaj 40 g cukru, dalej ubijając przez ok. 2–3 minuty.
- *Dlaczego:* Sól ułatwia ubijanie białek, a stopniowe dodawanie cukru sprawia, że piana jest lśniąca i stabilna.
- *Pro tip:* Upewnij się, że miska i mieszadła są zupełnie czyste i suche – nawet ślad tłuszczu uniemożliwia ubicie piany.

**Krok 6.** Wyjmij największą część ciasta z lodówki i zetrzyj ją na dużych oczkach tarki bezpośrednio na przygotowaną blachę. Lekko ugnieć dłońmi lub łyżką, tworząc równy spód.
- *Dlaczego:* Starcie ciasta zamiast wałkowania daje lżejszą, bardziej kruchą strukturę spodu.
- *Pro tip:* Nie ugniataj zbyt mocno – spód powinien być luźny, nie zbity, by ciasto było kruche po upieczeniu.

**Krok 7.** Wyłóż dżem na spód ciasta i rozsmaruj go łyżką równomiernie na całej powierzchni, zostawiając ok. 1 cm marginesu przy brzegach. Posyp cynamonem.
- *Dlaczego:* Margines przy brzegach zapobiega wylewaniu się dżemu podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Jeśli dżem jest bardzo gęsty, podgrzej go chwilę w mikrofalówce – łatwiej się rozsmaruje.

**Krok 8.** Zetrzyj na tarce kolejną schłodzoną część ciasta bezpośrednio na warstwę dżemu.
- *Dlaczego:* Ta warstwa oddziela dżem od kakao i piany, nadając ciastu warstwową strukturę.
- *Pro tip:* Staraj się ścierać ciasto równomiernie, by pokryło cały dżem.

**Krok 9.** Posyp startą warstwę ciasta 2 łyżkami kakao, przetak je przez sitko, by uniknąć grudek.
- *Dlaczego:* Kakao nadaje środkowej warstwie intensywny czekoladowy aromat i kolor.
- *Pro tip:* Użyj kakao naturalnego, nie słodzonego – lepiej komponuje się z kwaskowym dżemem.

**Krok 10.** Nałóż ubite białka na warstwę z kakao i delikatnie rozsmaruj szpatułką lub łyżką na równą warstwę.
- *Dlaczego:* Piana tworzy lekką, miękką przekładkę, która kontrastuje z kruchym ciastem.
- *Pro tip:* Nakładaj pianę delikatnymi ruchami, by jej nie zniszczyć – unikaj energicznego mieszania.

**Krok 11.** Zetrzyj ostatnią część ciasta na tarce, przykrywając pianę. Możesz też rozkruszyć ciasto na kruszonkę, dodając do niego 2 łyżki mąki i rozcierając w dłoniach.
- *Dlaczego:* Górna warstwa startego ciasta lub kruszonka tworzy złocistą, chrupiącą czapkę po upieczeniu.
- *Pro tip:* Kruszonka jest efektowna i łatwiejsza do nałożenia bez ryzyka uszkodzenia piany.

**Krok 12.** Wstaw blachę do nagrzanego piekarnika i piecz 45–60 minut w 180°C. Po 45 minutach sprawdź patyczkiem – jeśli wychodzi suchy, ciasto jest gotowe.
- *Dlaczego:* Czas pieczenia zależy od piekarnika – test patyczka jest najdokładniejszą metodą sprawdzenia gotowości.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch szybko brązowieje, przykryj ciasto folią aluminiową na ostatnie 15 minut pieczenia.

**Krok 13.** Wyjmij ciasto z piekarnika i ostudź je całkowicie w blaszce przed krojeniem. Po ostudzeniu oprósz cukrem pudrem przez sitko.
- *Dlaczego:* Krojenie gorącego ciasta sprawia, że warstwy się rozsypują – zimne ciasto kroi się znacznie schludniej.
- *Pro tip:* Ciasto najlepiej smakuje następnego dnia, gdy warstwy się przegryzą i dżem nieco zmiękczy spód.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 340 kcal |
| Białko | 5.5 g |
| Węglowodany | 42 g |
| Cukry | 20 g |
| Tłuszcze | 17 g |
| Błonnik | 1.2 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jaki dżem najlepiej pasuje do ucierańca?**

Najlepiej sprawdza się dżem kwaskowy, np. śliwkowy, wiśniowy lub z czarnej porzeczki. Kwaskowatość dżemu równoważy słodycz ciasta i piany.

**Czy mogę użyć masła zamiast margaryny?**

Tak, masło świetnie zastąpi margarynę – ciasto będzie miało bogatszy smak. Użyj tej samej ilości, czyli 250 g.

**Dlaczego ciasto trzeba schładzać przed ścieraniem?**

Schłodzone ciasto twardnieje i nie klei się do tarki, dzięki czemu łatwo tworzyć równe wióry. Ciepłe ciasto byłoby zbyt miękkie i sklejałoby się.

**Czy mogę pominąć zapach rumowy?**

Tak, jest to kwestia smaku. Można go zastąpić aromatem waniliowym, skórką startą z cytryny lub po prostu pominąć.

**Jak długo ciasto pozostaje świeże?**

Przechowywane w szczelnym pojemniku lub przykryte folią w temperaturze pokojowej ucieraniec zachowuje świeżość przez 3–4 dni. W lodówce wytrzyma do 5–6 dni.

**Czy można zamrozić ucieraniec z dżemem?**

Tak, ciasto dobrze znosi mrożenie. Pokrój je na porcje, owiń folią spożywczą i przechowuj w zamrażalce do 2 miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej.