---
slug: urek-wielkanocny
title: "ŻUREK WIELKANOCNY"
servings: 6
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["soup"]
---

# ŻUREK WIELKANOCNY

Żurek wielkanocny to klasyczna polska zupa na zakwasie żytnim, pachnąca majerankiem i suszonymi grzybami. Przepis zawiera dwie wersje: tradycyjną z białą kiełbasą oraz wegetariańską z pieczarkami i grzybami suszonymi. Obie zabielane śmietaną, podawane z jajkiem ugotowanym na twardo i kawałkami ziemniaków.

## Składniki

- 500 g biała kiełbasa (Alergicy uwaga: niektóre kiełbasy zawierają mleko i serwatkę. W wersji wege pomiń lub zastąp kiełbasą roślinną.)
- 650 g ziemniaki (Obrane i pokrojone w kostkę.)
- 800 ml zakwas na żur (Bezglutenowcy wybierają zakwas bezglutenowy. Przed dodaniem wstrząśnij butelką lub wymieszaj w słoiku.)
- 3 szt cebula (Posiekana w drobną kostkę.)
- 7 szt grzyby suszone (Pokruszone lub lekko rozdrobnione przed dodaniem do garnka.)
- 250 g pieczarki (Głównie do wersji wegetariańskiej. Można użyć jednej dużej pieczarki portabello.) *(opcjonalnie)*
- 5 szt jajka (Ugotowane na twardo; wkładane bezpośrednio do talerza. Opcjonalne w wersji wegańskiej.) *(opcjonalnie)*
- 250 ml śmietana słodka (zwierzęca lub roślinna) (Do zabielenia zupy. Świetnie sprawdza się też śmietana orzechowa lub kokosowa.)
- 3 łyżka masło lub margaryna bezmleczna (Do podsmażenia cebuli i pieczarek. Można zastąpić oliwą z oliwek.) *(opcjonalnie)*
- 2.5 l woda
- 6 szt ziele angielskie
- 4 szt liście laurowe
- 1.5 łyżeczka majeranek (Dodawany do smaku na końcu gotowania – podkreśla aromat żurku.)
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka pieprz czarny mielony
- 200 g kiełbasa wegetariańska (Tylko do wersji wege; podsmażona na patelni lub dodana pokrojona w plasterki bezpośrednio do zupy.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Zagotuj 2,5 l wody w dużym garnku. Dodaj białą kiełbasę, pokruszone grzyby suszone, posiekaną cebulę, liście laurowe, ziele angielskie, sól i pieprz.
2. Gotuj na średnim ogniu przez 15–20 minut. Wyłów kiełbasę i odstaw na talerz.
3. Wlej zakwas na żur do zupy, całość zagotuj i gotuj jeszcze 10 minut na małym ogniu.
4. W oddzielnym garnku ugotuj ziemniaki pokrojone w kostkę w niewielkiej ilości osolonej wody, aż będą miękkie.
5. Wlej ziemniaki razem z wodą do garnka z żurkiem i wymieszaj.
6. Zdejmij żurek z ognia i zabiel śmietaną. Dopraw majerankiem, solą i pieprzem do smaku.
7. Obierz kiełbasę z osłonki, pokrój w plastry i dodaj z powrotem do zupy. Wymieszaj.
8. Ugotuj jajka na twardo (ok. 10 minut), obierz i przekrój na pół. Wkładaj bezpośrednio do talerza przed podaniem.
9. (Wersja wege) W garnku rozgrzej masło lub oliwę, zeszklij cebulę, dodaj pieczarki i smaż 4 minuty.
10. (Wersja wege) Zalej cebulę z pieczarkami wodą, dodaj grzyby suszone i przyprawy. Gotuj 15 minut, następnie dodaj ziemniaki.
11. (Wersja wege) Gdy ziemniaki są miękkie, wlej zakwas, zagotuj i gotuj 2–3 minuty. Zdejmij z ognia i zabiel śmietaną roślinną.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Napełnij duży garnek 2,5 litra wody i postaw na kuchence na średnim ogniu. Gdy woda zacznie wrzeć, włóż całą białą kiełbasę (nieobieraną), dodaj pokruszone grzyby suszone, drobno posiekaną cebulę, liście laurowe, ziela angielskie, łyżeczkę soli i szczyptę pieprzu.
- *Dlaczego:* Gotowanie kiełbasy w całości sprawia, że tłuszcz i smak powoli przenikają do wywaru, tworząc esencjonalną bazę zupy.
- *Pro tip:* Grzyby suszone warto przed dodaniem lekko pokruszyć w dłoniach – uwolnią więcej aromatu.

**Krok 2.** Gotuj zupę na średnim ogniu przez 15–20 minut. Gdy czas minie, użyj łyżki cedzakowej lub szczypiec, aby ostrożnie wyłowić kiełbasę i odłożyć ją na talerz do wystygnięcia.
- *Dlaczego:* Wyłowienie kiełbasy przed dodaniem zakwasu pozwoli łatwiej ją obrać i pokroić oraz zapobiegnie rozpadaniu się podczas dalszego gotowania.
- *Pro tip:* Spróbuj wywaru – powinien być wyraźnie słony i aromatyczny; to fundament smaku żurku.

**Krok 3.** Wstrząśnij butelką zakwasu lub wymieszaj go w słoiku, a następnie powoli wlej go do garnka z zupą, ciągle mieszając. Zagotuj całość i gotuj jeszcze 10 minut na małym ogniu.
- *Dlaczego:* Wlewanie zakwasu powoli i mieszanie zapobiega powstawaniu grudek i zapewnia równomierne zakwaszenie zupy.
- *Pro tip:* Im dłużej gotujesz zakwas, tym łagodniejsza będzie kwaskowatość – jeśli lubisz bardziej kwaśny żurek, gotuj krócej.

**Krok 4.** W drugim garnku zagotuj wodę z odrobiną soli. Obierz ziemniaki, pokrój w kostkę 2–3 cm i gotuj, aż będą miękkie (sprawdź widelcem – powinien wchodzić bez oporu), ok. 15 minut.
- *Dlaczego:* Gotowanie ziemniaków osobno pozwala kontrolować ich miękkość i uniknąć rozgotowania w kwaśnym środowisku żurku.
- *Pro tip:* Nie odlewaj wody spod ziemniaków – pełna skrobi, zagęści żurek i wzmocni smak.

**Krok 5.** Przelej ugotowane ziemniaki razem z wodą do garnka z żurkiem. Wymieszaj delikatnie, żeby nie rozgnieść ziemniaków.
- *Dlaczego:* Woda po ziemniakach zawiera skrobię, która naturalnie zagęszcza zupę bez potrzeby dosypywania mąki.
- *Pro tip:* Jeśli zupa jest za gęsta, dodaj trochę gorącej wody i dopraw.

**Krok 6.** Zdejmij garnek z ognia. Wlej śmietanę (zwierzęcą lub roślinną) powoli, mieszając łyżką. Dopraw majerankiem, solą i pieprzem do smaku.
- *Dlaczego:* Zabielanie śmietaną po wyłączeniu ognia zapobiega jej ścinaniu się i nadaje zupie aksamitną konsystencję.
- *Pro tip:* Rozetrzyj majeranek między palcami przed dodaniem – aktywuje olejki eteryczne i intensyfikuje aromat.

**Krok 7.** Ostudzoną kiełbasę obierz z osłonki (pociągnij za krawędź i ściągnij), pokrój w plastry grubości ok. 1 cm i wrzuć do gotowej zupy. Wymieszaj.
- *Dlaczego:* Dodanie kiełbasy na końcu zapobiega jej rozpadaniu i zachowuje soczystość kawałków.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz, możesz wcześniej lekko podsmażyć plasterki kiełbasy na patelni dla złotej skórki.

**Krok 8.** Ugotuj jajka na twardo: włóż do zimnej wody, zagotuj i gotuj 10 minut. Przelej na zimną wodę, obierz i przekrój na pół.
- *Dlaczego:* Wkładanie jajek do zimnej wody i nagrzewanie razem z nią zapobiega pękaniu skorupek.
- *Pro tip:* Jajka włóż bezpośrednio do talerza tuż przed podaniem, żeby nie wystygły w garnku.

**Krok 9.** (Wersja wege) W szerokim garnku rozgrzej masło lub oliwę na średnim ogniu. Wrzuć posiekaną cebulę i smaż, mieszając, aż się zeszkli i lekko złoci (ok. 5 minut). Dodaj pieczarki pokrojone w plasterki i smaż razem 4 minuty.
- *Dlaczego:* Podsmażenie cebuli i pieczarek przed gotowaniem wzmacnia głębię smaku – Maillard browning tworzy złożone aromaty.
- *Pro tip:* Nie mieszaj pieczarek zbyt często – pozwól im się lekko zrumienić z jednej strony.

**Krok 10.** (Wersja wege) Zalej cebulę z pieczarkami 2,5 l wody, dodaj pokruszone grzyby suszone, liście laurowe, ziele angielskie, sól i pieprz. Gotuj 15 minut, następnie dodaj obrane i pokrojone ziemniaki.
- *Dlaczego:* Długie gotowanie warzyw z przyprawami buduje bogaty, głęboki wywar bez potrzeby użycia mięsa.
- *Pro tip:* Grzyby portabello zamiast zwykłych pieczarek dadzą bardziej mięsisty smak wegańskiej wersji.

**Krok 11.** (Wersja wege) Gdy ziemniaki są miękkie, wlej zakwas, zagotuj i gotuj 2–3 minuty. Zdejmij z ognia, zabiel śmietaną roślinną i dopraw majerankiem, solą i pieprzem.
- *Dlaczego:* Krótkie gotowanie po dodaniu zakwasu zachowuje jego świeży, intensywny smak.
- *Pro tip:* Śmietana kokosowa lub orzechowa doskonale uzupełnia grzybowy aromat wersji wege.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 18.5 g |
| Węglowodany | 32 g |
| Cukry | 3 g |
| Tłuszcze | 24 g |
| Błonnik | 3.5 g |
| Sód | 780 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć domowego zakwasu zamiast kupnego?**

Tak, domowy zakwas z mąki żytniej jest doskonały – wystarczy go przygotować kilka dni wcześniej. Pamiętaj, żeby zawsze go dobrze wymieszać przed użyciem, bo skrobia opada na dno.

**Jak sprawić, żeby śmietana się nie zważyła?**

Zdejmij garnek z ognia przed dodaniem śmietany i wlewaj ją powoli, ciągle mieszając. Możesz też zahartować śmietanę – wlej do niej kilka łyżek gorącej zupy, wymieszaj, a dopiero potem przelej do garnka.

**Ile zakwasu dodać, żeby żurek był wystarczająco kwaśny?**

Zacznij od 600 ml, zagotuj i spróbuj. Jeśli chcesz więcej kwaskowatości, dolej kolejne 100–200 ml. Kwaśność zależy też od mocy konkretnego zakwasu.

**Czy żurek można przygotować dzień wcześniej?**

Tak – żurek smakuje nawet lepiej następnego dnia, gdy smaki się przegryzą. Podgrzewaj na małym ogniu, żeby nie zagotować śmietany, i ewentualnie dolej trochę wody.

**Co zrobić, gdy żurek jest za rzadki?**

Możesz rozgnieść kilka kawałków ugotowanych ziemniaków i wymieszać z zupą – to naturalnie ją zagęści. Alternatywnie rozmieszaj łyżkę mąki ziemniaczanej w zimnej wodzie i wlej do gotującej się zupy.

**Czy jajka muszę wkładać do talerza, czy mogę wrzucić do garnka?**

Tradycyjnie jajko wkłada się bezpośrednio do talerza przed podaniem – dzięki temu nie twardnieje i ładnie wygląda. Wrzucenie do garnka może sprawić, że białko się rozpadnie i zmętni zupę.