---
slug: uszka-wigilijne-swiateczne
title: "Uszka wigilijne/świąteczne"
servings: 6
prep_time_minutes: 50
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["appetizer", "soup"]
---

# Uszka wigilijne/świąteczne

Uszka wigilijne to małe pierożki z grzybowym farszem, które tradycyjnie podaje się do czerwonego barszczu na Wigilię. Ciasto jest elastyczne i delikatne, a nadzienie z suszonych lub mrożonych grzybów i cebuli zachwyca głębokim, leśnym aromatem. Można je ugotować od razu lub zamrozić z wyprzedzeniem.

## Składniki

- 600 g mąka pszenna (Najlepiej typ 500 lub 550 – daje elastyczne ciasto)
- 6 szt jajka
- 3 łyżka oliwa z oliwek lub olej (Oliwa z oliwek nadaje delikatniejszy smak, ale zwykły olej roślinny też się sprawdzi)
- 175 g grzyby suszone lub mrożone (Suszone grzyby (np. podgrzybki) należy wcześniej namoczyć przez kilka godzin; mrożone wystarczy rozmrozić)
- 1000 ml woda (Do wyrabiania ciasta używamy ok. 200–250 ml letniej wody; reszta do gotowania uszek)
- 1 szt cebula (Duża lub 2 małe – drobno posiekana do farszu)
- 80 g bułka tarta (Wiąże farsz i wchłania nadmiar wilgoci z grzybów)
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka pieprz czarny mielony

## Przygotowanie

1. Namocz suszone grzyby w zimnej wodzie przez co najmniej 4 godziny lub przez noc; mrożone grzyby rozmroź w sitku.
2. Ugotuj namoczone grzyby w wodzie z moczenia (ok. 30 min) do miękkości, odcedź i drobno posiekaj; wywar zachowaj.
3. Drobno posiekaj cebulę i zeszklij ją na patelni z odrobiną oleju na średnim ogniu przez ok. 5 minut.
4. Dodaj posiekane grzyby do cebuli, smaż razem 3–4 minuty, dopraw solą i pieprzem do smaku.
5. Wsyp bułkę tartą do farszu, wymieszaj i zdejmij z ognia; pozostaw do ostygnięcia.
6. Przesiej mąkę do dużej miski, zrób wgłębienie i wbij jajka, dodaj oliwę oraz szczyptę soli.
7. Zacznij wyrabiać ciasto, stopniowo dodając letnią wodę (ok. 200–250 ml), aż ciasto będzie gładkie i elastyczne.
8. Owiń ciasto folią spożywczą lub przykryj ściereczką i odstaw do lodówki na minimum 30 minut.
9. Wyjmij ciasto z lodówki i wałkuj na lekko posypanej mąką powierzchni na cienki placek (ok. 2 mm).
10. Wycinaj małe kółka o średnicy ok. 5 cm szklanką lub specjalną foremką.
11. Na każde kółko nałóż małą łyżeczkę farszu grzybowego, złóż na pół i dokładnie sklej brzegi palcami.
12. Złącz oba rogi półkola razem, lekko zachodzące na siebie, formując charakterystyczny kształt uszka.
13. Zagotuj osoloną wodę w dużym garnku i gotuj uszka partiami ok. 2 minut po wypłynięciu na powierzchnię.
14. Wyjmij uszka łyżką cedzakową i podawaj z barszczem czerwonym lub zamroź na osobnej tacy.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Jeśli używasz suszonych grzybów, zalej je zimną wodą w misce i odstaw na co najmniej 4 godziny (najlepiej przez noc) w lodówce. Mrożone grzyby wystarczy przełożyć na sitko i zostawić do rozmrożenia w temperaturze pokojowej.
- *Dlaczego:* Namaczanie przywraca grzybon elastyczność i uwalnia głęboki, leśny aromat, który przejdzie do farszu.
- *Pro tip:* Wywar z moczenia grzybów zachowaj – możesz go dodać do barszczu, aby wzmocnić smak zupy.

**Krok 2.** Przełóż namoczone grzyby razem z wodą z moczenia do garnka i gotuj na małym ogniu przez ok. 30 minut, aż staną się miękkie. Odcedź je przez sitko i drobno posiekaj nożem na desce.
- *Dlaczego:* Gotowanie dogotowuje grzyby i zmiękcza je tak, by farsz był jednolity i łatwy do nakładania.
- *Pro tip:* Grzyby siekaj naprawdę drobno – duże kawałki mogą powodować rozrywanie ciasta podczas lepienia.

**Krok 3.** Cebulę obierz i posiekaj jak najdrobniej. Wrzuć na patelnię z łyżką rozgrzanego oleju i smaż na średnim ogniu, mieszając co jakiś czas, przez ok. 5 minut – powinna stać się przezroczysta i lekko złocista.
- *Dlaczego:* Zeszklona cebula traci ostrość i zyskuje słodkawy smak, który idealnie uzupełnia grzyby.
- *Pro tip:* Nie śpiesz się – jeśli ogień będzie za duży, cebula się przypali zamiast zeszklić.

**Krok 4.** Dodaj posiekane grzyby do cebuli na patelni i smaż razem przez 3–4 minuty, ciągle mieszając. Dopraw solą i pieprzem – smakuj farsz i dostosuj przyprawy do swoich upodobań.
- *Dlaczego:* Krótkie smażenie połączy smaki cebuli i grzybów oraz odparuje nadmiar wilgoci z farszu.
- *Pro tip:* Farsz powinien być wyrazisty w smaku – pierogowe nadzienie traci nieco smaku po ugotowaniu w wodzie.

**Krok 5.** Wsyp bułkę tartą do ciepłego farszu i dokładnie wymieszaj. Zdejmij patelnię z ognia i pozostaw farsz do całkowitego ostygnięcia – możesz go wstawić do lodówki, żeby przyspieszyć ten proces.
- *Dlaczego:* Bułka tarta wchłania wilgoć i skleja farsz, dzięki czemu nie wypływa z uszek podczas gotowania.
- *Pro tip:* Nigdy nie nakładaj gorącego farszu na ciasto – rozmiękcza je i utrudnia sklejanie.

**Krok 6.** Przesiej mąkę przez sitko do dużej miski – dzięki temu będzie napowietrzona i bez grudek. Zrób w niej wgłębienie jak kraterkę, wbij do środka jajka i wlej oliwę oraz szczyptę soli.
- *Dlaczego:* Przesianie mąki zapobiega grudkom w cieście i sprawia, że łatwiej się wyrabia.
- *Pro tip:* Użyj jajek w temperaturze pokojowej – zimne utrudniają równomierne wyrabianie ciasta.

**Krok 7.** Zacznij mieszać widelcem środkowe składniki z mąką, a gdy zacznie powstawać jednolita masa, zacznij wyrabiać rękami. Stopniowo dodawaj letnią wodę (ok. 200–250 ml), aż ciasto będzie gładkie, sprężyste i nie będzie kleić się do rąk.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie wody pozwala kontrolować konsystencję – każda mąka chłonie inną ilość płynu.
- *Pro tip:* Wyrabiaj ciasto przez co najmniej 5–8 minut – im dłużej, tym będzie bardziej elastyczne i łatwiejsze do wałkowania.

**Krok 8.** Owiń ciasto szczelnie folią spożywczą lub przykryj czystą ściereczką kuchenną i wstaw do lodówki na minimum 30 minut.
- *Dlaczego:* Odpoczynek pozwala glutenowi się rozluźnić, co sprawia, że ciasto nie wraca do poprzedniego kształtu podczas wałkowania.
- *Pro tip:* Ciasto możesz przygotować dzień wcześniej i zostawić w lodówce przez noc – będzie jeszcze łatwiejsze w pracy.

**Krok 9.** Wyjmij ciasto z lodówki. Na stolnicę lub blat posyp odrobinę mąki i wałkuj ciasto wałkiem zaczynając od środka ku brzegom, aż uzyskasz placek o grubości ok. 2 mm.
- *Dlaczego:* Cienkie ciasto daje delikatne uszka, które szybko się gotują i nie dominują nad farszem smakowo.
- *Pro tip:* Wałkuj ciasto partiami – podziel je na 3–4 części, resztę trzymaj pod ściereczką, żeby nie wysychała.

**Krok 10.** Użyj szklanki lub specjalnej okrągłej foremki o średnicy ok. 5 cm, aby wycinać kółka z ciasta. Zbierz resztki ciasta, zagnieć ponownie i wałkuj, aby nie marnować ciasta.
- *Dlaczego:* Jednakowa wielkość kółek zapewnia równomierną wielkość uszek i ułatwia ich gotowanie.
- *Pro tip:* Foremkę lub szklankę możesz lekko zanurzyć w mące, żeby ciasto nie kleiło się do obrzeża.

**Krok 11.** Na każde kółko ciasta nałóż małą łyżeczkę farszu grzybowego, umieszczając go pośrodku. Złóż kółko na pół tworząc półkole i mocno sklej brzegi palcami – najpierw środek, potem boki, upewniając się, że nie ma powietrza w środku.
- *Dlaczego:* Dokładne sklejenie brzegów zapobiega otwieraniu się uszek i wypływaniu farszu podczas gotowania.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto nie chce się sklejać, lekko zwilż brzegi palcem zamoczonym w wodzie.

**Krok 12.** Trzymaj uszko tak, by złożony brzeg był skierowany ku górze. Złącz oba rogi półkola ze sobą, lekko zachodzące na siebie, i ściśnij je mocno palcami – powinna powstać charakterystyczna zawinięta krawędź.
- *Dlaczego:* Ten charakterystyczny kształt uszka sprawia, że farsz jest szczelnie zamknięty i nadaje pierogom tradycyjną formę.
- *Pro tip:* Ćwicz na kilku sztukach – po pierwszych dziesięciu uszka będą wyglądać znacznie lepiej i szybciej powstaną.

**Krok 13.** Zagotuj duży garnek osolonej wody. Gdy woda wrze, wkładaj uszka partiami (po ok. 15–20 sztuk) i gotuj przez ok. 2 minuty po tym, jak wypłyną na powierzchnię wody.
- *Dlaczego:* Gotowanie małymi partiami zapobiega sklejaniu uszek i utrzymuje temperaturę wody.
- *Pro tip:* Delikatnie mieszaj wodę zaraz po wrzuceniu uszek, żeby nie przykleiły się do dna garnka.

**Krok 14.** Wyjmij ugotowane uszka łyżką cedzakową i podawaj od razu z gorącym barszczem czerwonym. Jeśli chcesz je zamrozić, rozłóż surowe uszka na tacy wyłożonej papierem do pieczenia, zamroź przez 2 godziny, a następnie przełóż do woreczków.
- *Dlaczego:* Wstępne zamrażanie na tacy sprawia, że uszka nie sklejają się ze sobą w woreczku.
- *Pro tip:* Zamrożone uszka gotuj bezpośrednio z zamrażarki bez rozmrażania – wystarczy wydłużyć czas gotowania o ok. 1–2 minuty.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 15 g |
| Węglowodany | 68 g |
| Cukry | 2 g |
| Tłuszcze | 10 g |
| Błonnik | 3.5 g |
| Sód | 310 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć mrożonych grzybów zamiast suszonych?**

Tak, mrożone grzyby sprawdzą się doskonale – wystarczy je rozmrozić i odcisnąć z nadmiaru wody przed smażeniem. Suszone grzyby dają jednak intensywniejszy, bardziej aromatyczny farsz, typowy dla tradycyjnych uszek wigilijnych.

**Jak długo można przechowywać uszka w zamrażarce?**

Surowe uszka można przechowywać w zamrażarce do 3 miesięcy. Układaj je w woreczkach porcjami, żeby wyjmować tylko tyle, ile potrzebujesz.

**Ile uszek wychodzi z tego przepisu?**

Z podanych proporcji wychodzi ok. 80–100 uszek, w zależności od ich wielkości i grubości wałkowanego ciasta.

**Dlaczego uszka pękają podczas gotowania?**

Najczęstszą przyczyną jest nieszczelnie sklejone ciasto lub zbyt duża ilość farszu. Upewnij się, że brzegi są dokładnie sklejone bez powietrza w środku, a farsz nie jest mokry.

**Czy ciasto można przygotować dzień wcześniej?**

Tak, ciasto można owinąć folią spożywczą i przechowywać w lodówce przez całą noc. Następnego dnia wystarczy je wyjąć 15 minut przed wałkowaniem, żeby trochę się ociepliło.

**Z czym podaje się uszka wigilijne?**

Tradycyjnie uszka podaje się z czerwonym barszczem wigilijnym. Można je też podawać jako samodzielne danie, polane masłem i posypane bułką tartą podsmażoną na złoto.