---
slug: uszka-wigilijne-z-grzybami
title: "Uszka wigilijne z grzybami"
servings: 80
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["appetizer", "soup"]
---

# Uszka wigilijne z grzybami

Uszka wigilijne z grzybami to maleńkie pierożki z aromatycznym farszem z suszonych borowików lub podgrzybków, które podaje się do barszczu czerwonego na Wigilię. Cienkie, delikatne ciasto sparzone wrzącą wodą sprawia, że uszka są miękkie i nie twardnieją po ugotowaniu. To jedna z najbardziej tradycyjnych potraw polskiej Wigilii, przekazywana z pokolenia na pokolenie.

## Składniki

- 300 g mąka pszenna (Najlepiej typ 500 lub 550, przesiana przed użyciem)
- 1 łyżeczka sól
- 200 ml wrząca woda (Do zaparzenia ciasta – powinna być naprawdę gorąca)
- 30 g masło (Można zastąpić olejem roślinnym)
- 40 g suszone grzyby leśne (Borowiki, podgrzybki lub mieszane; wywar z gotowania zachować do barszczu)
- 250 ml woda do gotowania grzybów
- 1 szt cebula
- 2 łyżka masło lub olej do smażenia
- 1 łyżeczka pieprz czarny mielony

## Przygotowanie

1. Mąkę przesiej do miski i dodaj sól. W gorącej wodzie rozpuść masło lub wlej olej.
2. Stopniowo wlewaj gorącą wodę z tłuszczem do mąki, mieszając łyżką, aż składniki się połączą.
3. Wyłóż ciasto na podsypaną mąką stolnicę i zagniataj przez ok. 5 minut, aż będzie gładkie i miękkie.
4. Nakryj ciasto ściereczką i odstaw na 30 minut.
5. Grzyby namocz w zimnej wodzie na kilka godzin lub całą noc, następnie odlej wodę z moczenia.
6. Zalej grzyby świeżą wodą i gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez ok. 20 minut.
7. Ugotowane grzyby odcedź (wywar zachowaj do barszczu) i drobno posiekaj nożem lub w rozdrabniaczu.
8. Cebulę posiekaj w drobną kostkę i zeszklij na maśle lub oleju przez ok. 6 minut, nie rumieniąc.
9. Dodaj grzyby do cebuli, dopraw solą i pieprzem, smaż mieszając przez 2–3 minuty. Ostudź farsz.
10. Ciasto podziel na 3 części; każdą część wałkuj na cienki placek ok. 2 mm, resztę trzymaj pod przykryciem.
11. Wycinaj kółka o średnicy ok. 4,5 cm, nakładaj ok. 1/3 łyżeczki farszu na środek każdego.
12. Złóż placek na pół, zlepiaj brzegi, a następnie połącz oba końce, tworząc kształt pierścionka.
13. Gotowe uszka układaj na podsypanej mąką stolnicy; jeśli czekają dłużej niż 10 minut, przykryj ściereczką.
14. Gotuj uszka partiami w osolonej wrzącej wodzie przez 1–2 minuty; wyławiaj łyżką cedzakową.
15. Osusz uszka i przechowuj w lodówce do 3–4 dni lub zamroź na dłuższy czas.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przesiej mąkę przez sitko do dużej miski – usuwa to grudki i napowietrza mąkę. Dodaj szczyptę soli. W osobnym naczyniu zagotuj wodę i rozpuść w niej masło (lub wlej olej).
- *Dlaczego:* Przesianie mąki sprawia, że ciasto będzie bardziej jednolite i gładkie.
- *Pro tip:* Użyj wody naprawdę wrzącej – sparzone ciasto będzie bardziej elastyczne i mniej będzie się kleić przy wałkowaniu.

**Krok 2.** Wlewaj gorącą wodę z tłuszczem do mąki cienkim strumieniem, jednocześnie mieszając drewnianą łyżką – nie wlewaj wszystkiego na raz, bo ciasto może być zbyt rzadkie.
- *Dlaczego:* Stopniowe łączenie składników pozwala kontrolować konsystencję ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest zbyt lepkie, dosyp łyżkę mąki; jeśli zbyt suche – kilka kropel ciepłej wody.

**Krok 3.** Wyłóż masę na stolnicę oprószoną mąką i zagniataj rękoma przez ok. 5 minut: składaj ciasto do środka i odpychaj od siebie dłonią. Powtarzaj, aż ciasto będzie gładkie jak plastelina.
- *Dlaczego:* Zagniatanie rozwija gluten, dzięki czemu ciasto jest elastyczne i nie pęka podczas lepienia.
- *Pro tip:* Ciasto jest gotowe, gdy po naciśnięciu palcem wraca do kształtu.

**Krok 4.** Uformuj kulę z ciasta, połóż na stolnicy i przykryj czystą ściereczką kuchenną lub odwróconą miską. Odstaw na 30 minut w temperaturze pokojowej.
- *Dlaczego:* Odpoczynek sprawia, że gluten się relaksuje, co ułatwia późniejsze wałkowanie.
- *Pro tip:* Nie pomijaj tego etapu – bez odpoczynku ciasto będzie się kurczyć przy wałkowaniu.

**Krok 5.** Włóż suszone grzyby do miski, zalej zimną wodą i zostaw do namoczenia na minimum 2 godziny (najlepiej na noc). Potem odlej tę wodę – może być gorzka i piaszczysta.
- *Dlaczego:* Namoczenie zmiękczy grzyby i skróci czas gotowania, a wymieniając wodę usuwasz zanieczyszczenia.
- *Pro tip:* Jeśli zapomnisz namoczyć grzybów, gotuj je dłużej – ok. 30 minut w świeżej wodzie.

**Krok 6.** Zalej namoczone grzyby świeżą wodą (tyle, by je przykryć), doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem ok. 20 minut – grzyby powinny być miękkie.
- *Dlaczego:* Gotowanie na małym ogniu pozwala grzybom równomiernie zmięknąć bez utraty aromatu.
- *Pro tip:* Wywar z gotowania grzybów jest bardzo aromatyczny – koniecznie zachowaj go do barszczu wigilijnego.

**Krok 7.** Odcedź ugotowane grzyby na sitku (wywar zbierz do słoika lub garnka). Grzyby drobno posiekaj ostrym nożem na desce lub zmiel w rozdrabniaczu kuchennym.
- *Dlaczego:* Drobne posiekanie grzybów sprawia, że farsz jest jednolity i łatwo go nakładać na małe kółka ciasta.
- *Pro tip:* Nie siekaj grzybów zbyt drobno na miazgę – lekka tekstura nadaje farszu charakter.

**Krok 8.** Obierz i drobno posiekaj cebulę w kosteczkę ok. 3–4 mm. Rozgrzej masło lub olej na patelni na średnim ogniu, dodaj cebulę i smaż ok. 6 minut, mieszając co chwilę – cebula powinna być szklista, ale nie brązowa.
- *Dlaczego:* Zeszklona (nie zrumieniona) cebula nadaje farszu słodkawy, delikatny smak bez goryczki.
- *Pro tip:* Jeśli cebula zaczyna brązowieć, zmniejsz ogień i dodaj łyżkę wody.

**Krok 9.** Dodaj posiekane grzyby do cebuli na patelni. Dopraw solą i pieprzem do smaku. Smaż, mieszając, przez 2–3 minuty. Zdejmij z ognia i pozostaw do całkowitego ostudzenia.
- *Dlaczego:* Gorący farsz rozmoczyłby ciasto, dlatego musi być zimny przed nakładaniem.
- *Pro tip:* Możesz przygotować farsz dzień wcześniej i trzymać w lodówce – nabierze głębszego smaku.

**Krok 10.** Oderwij jedną trzecią ciasta (resztę trzymaj pod przykryciem). Posyp stolnicę i wałek mąką. Wałkuj ciasto ruchem od środka na zewnątrz, obracając placek co chwilę, aż osiągnie grubość ok. 2 mm (prawie przezroczyste).
- *Dlaczego:* Cienkie ciasto sprawia, że uszka są delikatne i szybko się gotują.
- *Pro tip:* Sprawdź grubość, przykładając linijkę – 2 mm to mniej więcej grubość dwóch kartek papieru.

**Krok 11.** Użyj małej szklanki lub kieliszka o średnicy ok. 4,5 cm i wycinaj kółka z rozwałkowanego ciasta. Na środek każdego kółka nałóż ok. 1/3 łyżeczki farszu – nie więcej, bo uszka trudno będzie zlepić.
- *Dlaczego:* Zbyt duża ilość farszu powoduje, że brzegi nie sklejają się dokładnie i uszka rozpadają się podczas gotowania.
- *Pro tip:* Resztki ciasta po wycinaniu zagniot i ponownie rozwałkuj – nic się nie marnuje.

**Krok 12.** Złóż kółko z farszem na pół, formując półksiężyc. Mocno zlepiaj brzegi palcami, dociskając dokładnie, by nie było wolnych przestrzeni. Następnie połącz oba końce półksiężyca, owijając uszko wokół wskazującego palca i sklejając końcówki razem.
- *Dlaczego:* Dokładne sklejenie zapobiega wpadaniu wody do środka podczas gotowania, co rozmakłoby farsz.
- *Pro tip:* Jeśli brzegi nie chcą się sklejać, zwilż je lekko palcem zmoczonym w wodzie.

**Krok 13.** Gotowe uszka układaj w jednej warstwie na stolnicy lub tacy oprószonych mąką, zostawiając odstępy między nimi. Przykryj ściereczką, jeśli będą czekać dłużej niż 10 minut.
- *Dlaczego:* Mąka zapobiega przyklejaniu się uszek do podłoża, a przykrycie chroni ciasto przed wysychaniem.
- *Pro tip:* Jeśli planujesz mrozić uszka, ułóż je na tacy w zamrażarce na 1–2 godziny (aż stwardnieją), a dopiero potem przełóż do woreczka – nie skleją się.

**Krok 14.** Zagotuj duży garnek osolonej wody. Wkładaj uszka partiami (ok. 15–20 sztuk na raz), by nie obniżać temperatury wody. Gotuj na umiarkowanym ogniu przez 1–2 minuty – uszka są gotowe, gdy wypłyną na powierzchnię i ciasto jest miękkie. Wyławiaj łyżką cedzakową.
- *Dlaczego:* Gotowanie w zbyt małej ilości wody lub zbyt dużych partiach powoduje sklejanie się uszek.
- *Pro tip:* Delikatnie zamieszaj wodę tuż po włożeniu uszek, by nie opadły na dno i się nie skleiły.

**Krok 15.** Wyłów uszka łyżką cedzakową i osusz je delikatnie, układając na czystej ściereczce lub talerzu. Przechowuj w szczelnym pojemniku w lodówce do 3–4 dni lub zamroź w woreczku na dłużej.
- *Dlaczego:* Dokładne osuszenie zapobiega sklejaniu się uszek podczas przechowywania.
- *Pro tip:* Zamrożone uszka wkładaj bezpośrednio do wrzącej wody – nie rozmrażaj wcześniej; gotuj o minutę dłużej.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 18 kcal |
| Białko | 0.5 g |
| Węglowodany | 2.9 g |
| Cukry | 0.1 g |
| Tłuszcze | 0.5 g |
| Błonnik | 0.2 g |
| Sód | 18 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zrobić uszka dzień przed Wigilią?**

Tak, to nawet zalecane. Ugotowane uszka przechowuj w szczelnym pojemniku w lodówce do 3–4 dni. Możesz też zamrozić surowe uszka i gotować je bezpośrednio z zamrożenia.

**Jak zamrozić uszka, żeby się nie skleiły?**

Ułóż surowe lub ugotowane uszka w jednej warstwie na tacy wyłożonej papierem do pieczenia i wstaw do zamrażarki na 1–2 godziny. Gdy stwardnieją, przełóż je do woreczka strunowego lub pojemnika. W zamrażarce wytrzymują nawet 3 miesiące.

**Co zrobić, gdy uszka rozpadają się podczas gotowania?**

Przyczyną jest niedokładne sklejenie brzegów. Upewnij się, że brzegi kółka są suche (bez farszu) i mocno dociśnij palcami. Jeśli ciasto jest zbyt suche, zwilż brzegi odrobiną wody przed sklejaniem.

**Czy wywar z gotowania grzybów nadaje się do czegoś?**

Absolutnie – to skarb! Aromatyczny wywar grzybowy dodaj do barszczu wigilijnego lub użyj jako bazy do innych zup. Możesz też zamrozić go w małych pojemnikach.

**Jakie grzyby suszone są najlepsze do farszu?**

Najlepsze są borowiki szlachetne, które mają intensywny, głęboki aromat. Podgrzybki są tańszą alternatywą o podobnym smaku. Możesz też użyć mieszanki grzybów leśnych – smak będzie bardziej złożony.

**Dlaczego ciasto na uszka parzy się wrzącą wodą?**

Wrzącą woda częściowo zaparzą skrobię w mące, dzięki czemu ciasto jest bardziej elastyczne, łatwiej się wałkuje i mniej klei. Uszka z takiego ciasta są też delikatniejsze po ugotowaniu i nie twardnieją.