---
slug: wariacja-prowansalska
title: "wariacja prowansalska"
servings: 4
prep_time_minutes: 60
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "sauce"]
---

# wariacja prowansalska

Wariacja prowansalska to aromatyczny sos warzywny o południowym charakterze, gotowany powoli w oliwie ziołami i warzywami. Idealny do makaronu, łatwy w przygotowaniu, ale wymagający czasu na wydobywanie pełni smaku.

## Składniki

- 250 ml oliwa z oliwek (np. pomace)
- 2 głowki czosnek
- 1000 g pomidor (lub 2 puszki pomidorów w przecierze)
- 2 szt suszone zioła prowansalskie (kopiate łyżki)
- 10 ml słodka papryka w proszku
- 5 ml ostra papryka w proszku
- 1 gałązka świeży tymianek
- 5 liść świeża bazyliia (kilka listków)
- 1 szt papryka czerwona słodka (pokrojona w paski)
- 1 szt cebula (pokrojona w piórka)
- 0 szt sól (do smaku)

## Przygotowanie

1. Przygotuj dwa rondle: duży i mały, aby ułatwić przygotowanie sosu.
2. Wlej oliwę do dużego rondla.
3. Upewnij się, że oliwa pokrywa dno warstwą około 5 cm.
4. Rozgrzej oliwę na niewielkim ogniu.
5. Gdy oliwa zacznie się delikatnie gotować, dodaj suche zioła prowansalskie.
6. Gotuj zioła w oliwie około 5 minut, aby uwolniły aromat.
7. Dodaj pokrojoną paprykę i cebulę, gotuj bez przykrycia, aż zeszkliją.
8. Obierz pomidory, pokrój je, a następnie podsmaż z przecierem w małym rondlu z odrobiną oliwy.
9. Dolej wody do pomidorów, aż osiągną konsystencję sosu, i delikatnie gotuj.
10. Połącz zawartość obu rondli, dokładniej wymieszaj i dodaj posiekany czosnek.
11. Dus sos przez około 15 minut, aż stanie się jednolity z widocznymi kawałkami warzyw.
12. Przed podaniem posyp danie posiekanymi świeżymi ziołami.
13. Podawaj z makaronem – około pół kilograma na osobę.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przygotuj dwa rondle: duży (na sos) i mały (na pomidory). Upewnij się, że są czyste i gotowe do użycia.
- *Dlaczego:* Dwa naczynia pozwalają na równoległe gotowanie i lepsze kontrolowanie procesu.
- *Pro tip:* Wybierz duży rondelek z grubym dnem, aby sos nie przywierał.

**Krok 2.** Wlej 250 ml oliwy do dużego rondla.
- *Dlaczego:* Oliwa będzie podstawą smażenia i nosicielem aromatu ziół i warzyw.
- *Pro tip:* Użyj oliwy z wytłoczyn (pomace), jeśli chcesz intensywniejszego smaku, ale nie gorzkiego.

**Krok 3.** Sprawdź, czy oliwa pokrywa dno warstwą ok. 5 cm – jeśli mniej, dodaj nieco więcej.
- *Dlaczego:* Gruba warstwa oliwy zapobiega przypalaniu i pozwala na równomierne podsmażenie.
- *Pro tip:* Możesz zmierzyć warstwę łyżką drewnianą – powinna sięgać do 5 cm.

**Krok 4.** Ustaw palnik na niską moc i powoli rozgrzej oliwę.
- *Dlaczego:* Zbyt wysoka temperatura spali zioła i zrobi się gorzko.
- *Pro tip:* Oliwa nie powinna dymić – tylko delikatnie migotać.

**Krok 5.** Gdy oliwa delikatnie zacznie się gotować, dodaj suszone zioła prowansalskie.
- *Dlaczego:* Ciepło uwolni olejki eteryczne z ziół, nasycenie oliwy aromatem.
- *Pro tip:* Wlej zioła powoli, aby nie chlupnęło – użyj łyżki.

**Krok 6.** Gotuj zioła w oliwie przez około 5 minut, mieszając od czasu do czasu.
- *Dlaczego:* Długość czasu zapewnia pełne nasycenie oliwy aromatem bez przypalenia.
- *Pro tip:* Jeśli zioła zaczynają brązowienie, odstaw z ognia – są przegrzane.

**Krok 7.** Dodaj pokrojoną w paski paprykę i cebulę w piórka, gotuj bez przykrycia, aż miękkną.
- *Dlaczego:* Gotowanie bez przykrycia pozwala wodzie odparować, co zagęści sos i intensyfikuje smak.
- *Pro tip:* Mieszaj co kilka minut, aby nie przypaliło się na dnie.

**Krok 8.** W małym rondlu podsmaż słodką i ostrą paprykę w 2-3 łyżkach oliwy, dodaj pokrojone pomidory i przecier.
- *Dlaczego:* Wstępne podsmażenie zwiększa głębię smaku pomidorów i papryki.
- *Pro tip:* Jeśli używasz puszek, odcedź je dobrze, by nie było za dużo wody.

**Krok 9.** Dolewaj wody do pomidorów, aż osiągną konsystencję sosu, i gotuj delikatnie.
- *Dlaczego:* Woda pomaga wymieszać składniki, ale nie może rozcieńczyć smaku.
- *Pro tip:* Dodawaj wodę małymi porcjami – łatwiej kontrolować gęstość.

**Krok 10.** Połącz zawartość obu rondli, dokładnie wymieszaj i dodaj drobno posiekany czosnek oraz sól do smaku.
- *Dlaczego:* Czosnek dodaje ostrości, a mieszanie łączy wszystkie warstwy smaku.
- *Pro tip:* Dodaj czosnek na końcu podsmażania, by nie był gorzki.

**Krok 11.** Dus sos przez 15 minut na małym ogniu, aż stanie się jednolity z kawałkami warzyw.
- *Dlaczego:* Długość duszenia pozwala na połączenie smaków i miękczenie warzyw.
- *Pro tip:* Mieszaj od czasu do czasu, by nie przypaliło się na dnie.

**Krok 12.** Przed podaniem posyp sos posiekanymi świeżymi liśćmi bazylii i tymiankiem.
- *Dlaczego:* Świeże zioła dodają świeżości i kontrastu do gotowanego sosu.
- *Pro tip:* Dodaj zioła tuż przed podaniem – nie gotuj ich długo.

**Krok 13.** Podawaj sos z makaronem – zalecane jest około 500 g makaronu na osobę.
- *Dlaczego:* Sos jest intensywny, ale wymaga dużo makaronu, by go rozprowadzić.
- *Pro tip:* Ugotuj makaron al dente, aby lepiej trzymał sos.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 18.5 g |
| Cukry | 12.1 g |
| Tłuszcze | 25.8 g |
| Błonnik | 4.3 g |
| Sód | 480 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można przygotować sos z wyprzedzeniem?**

Tak, sos lepiej smakuje następnego dnia po przygotowaniu. Przechowuj go w zamkniętym słoiku w lodówce do 3 dni.

**Czy sos można zamrozić?**

Tak, sos dobrze mrozi się do 3 miesięcy. Przechowuj w porcjach w szczelnych pojemnikach.

**Czy można zastąpić świeże pomidory tylko przecierem?**

Tak, ale użyj około 800 g przecieru i dodaj odrobinę wody, by sos nie był za gęsty.

**Dlaczego sos gotuje się bez przykrycia?**

Gotowanie bez przykrycia pozwala na odparowanie nadmiaru wody, co intensyfikuje smak i zapobiega rozcieńczeniu sosu.

**Czy sos jest wegański?**

Tak, jeśli nie dodajesz sera ani innych produktów mlecznych podczas podawania, sos jest wegański.