---
slug: warmi-ska-manufaktura-i-jej-zdrowe-oleje
title: "WARMIŃSKA MANUFAKTURA i jej ZDROWE OLEJE"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["appetizer", "salad", "condiment"]
---

# WARMIŃSKA MANUFAKTURA i jej ZDROWE OLEJE

Trzy klasyczne polskie przepisy z wykorzystaniem olejów tłoczonych na zimno: domowy majonez słonecznikowy, surówka z białej kapusty z jabłkiem i marchewką oraz śledzie marynowane w oleju rzepakowym. Oleje nierafinowane zachowują pełnię kwasów Omega 3, 6 i 9, nadając potrawom wyjątkowy aromat i wartości odżywcze.

## Składniki

- 2 szt żółtka jaj (Jajka przed użyciem umyć i sparzyć wrzątkiem lub naświetlić lampą UV)
- 1 łyżka musztarda (Czubata łyżka; najlepiej musztarda Dijon lub sarepska)
- 500 ml olej słonecznikowy tłoczony na zimno (Nierafinowany, tłoczony na zimno – do majonezu)
- 0.5 łyżeczka sól
- 2 łyżka ocet lub sok z cytryny (Od 1 do 3 łyżek w zależności od rodzaju octu (winny, ryżowy lub inny))
- 2 łyżeczka cukier puder lub miód
- 0.33 łyżeczka pieprz mielony czarny lub biały (Opcja smakowa – można pominąć) *(opcjonalnie)*
- 1 szt kapusta biała (Mała główka kapusty)
- 3 szt marchewka
- 2 szt jabłko
- 100 ml olej lniany tłoczony na zimno (Do surówki; można zastąpić innym olejem zimnotłoczonym)
- 1 pęczek natka pietruszki lub koperek
- 100 ml śmietana tłusta (Opcjonalny dodatek do surówki) *(opcjonalnie)*
- 8 szt płaty śledziowe matias
- 4 szt cebula żółta lub cukrowa (4 cebule żółte lub 2 duże cukrowe)
- 5 szt ziele angielskie
- 4 szt liść laurowy
- 300 ml olej rzepakowy tłoczony na zimno (Do marynowania śledzi)
- 3 łyżka ocet smakowy lub sok z cytryny (Do śledzi)
- 2 łyżeczka cukier puder (Do marynaty śledziowej)

## Przygotowanie

1. Umyj jajka i sparzyć wrzątkiem lub naświetl lampą UV, następnie oddziel żółtka od białek i przełóż żółtka do miski.
2. Do żółtek dodaj sól, cukier puder, ocet lub sok z cytryny oraz musztardę, po czym zacznij miksować mikserem na wolnych obrotach.
3. Cienkim strumieniem dolewaj olej słonecznikowy, cały czas miksując, aż majonez stanie się jednolity i bardzo gęsty.
4. Gotowy majonez przełóż do słoika i przechowuj w lodówce.
5. Kapustę poszatkuj w cienkie paseczki, przełóż do miski, dodaj sól i ugnieć rękami, aby zmiękła.
6. Jabłka i marchewkę obierz, następnie zetrzyj na tarce jarzynowej o grubych oczkach.
7. Połącz kapustę, jabłka i marchewkę w misce, dodaj olej lniany, pieprz, posiekaną pietruszkę i opcjonalnie śmietanę, po czym dokładnie wymieszaj.
8. Śledzie opłucz pod bieżącą zimną wodą i osusz na ręczniku papierowym, następnie pokrój na kawałki.
9. Cebulę obierz i pokrój w cienkie talarki, przełóż do miski i wymieszaj z kilkoma łyżkami oleju rzepakowego, cukrem pudrem i octem.
10. Wymieszaj kawałki śledzi z cebulą, następnie wkładaj warstwami do słoika, przekładając listkami laurowymi i zielem angielskim.
11. Dopełnij słoik olejem rzepakowym, zamknij i odstaw do lodówki na minimum 24 godziny, najlepiej 48 godzin.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Dokładnie umyj jajka pod bieżącą wodą, a następnie sparzyć je wrzątkiem lub naświetl lampą UV przez 5 minut. Delikatnie stłucz skorupkę i oddziel żółtko od białka, przekładając żółtka do dużej miski.
- *Dlaczego:* Sparzenie jajek eliminuje bakterie na skorupce, co jest ważne, bo majonez przygotowujemy z surowych żółtek.
- *Pro tip:* Żółtka i olej powinny mieć temperaturę pokojową – wtedy majonez łatwiej się emulguje i nie warzy.

**Krok 2.** Do żółtek wsyp 1/2 łyżeczki soli, 2 łyżeczki cukru pudru, wlej 1–2 łyżki octu lub soku z cytryny oraz dodaj czubatą łyżkę musztardy. Zacznij miksować mikserem na najniższych obrotach przez około 30 sekund, aż składniki się połączą.
- *Dlaczego:* Musztarda działa jako emulgator – pomaga połączyć żółtka z olejem, dzięki czemu majonez nie będzie się rozwarstwiał.
- *Pro tip:* Ocet możesz dodawać etapami – część na początku, resztę pod koniec miksowania, aby dopasować kwasowość do swojego smaku.

**Krok 3.** Trzymając miskę stabilnie (np. na wilgotnej ściereczce), zacznij wlewać olej słonecznikowy dosłownie kroplami, cały czas miksując na niskich obrotach. Po chwili możesz zwiększyć do cienkiego strumyczka, ale nigdy nie wylewaj oleju szybko.
- *Dlaczego:* Powolne dodawanie oleju pozwala cząsteczkom tłuszczu otaczać żółtka – jeśli oleju będzie za dużo naraz, majonez się zwarzy.
- *Pro tip:* Jeśli majonez zgęstnieje zbyt szybko i trudno miksować, dodaj kilka kropli wody i kontynuuj miksowanie.

**Krok 4.** Gotowy, gęsty majonez spróbuj i ewentualnie dopraw solą, pieprzem lub dodatkowym octem. Przełóż do czystego, suchego słoika, zakręć i wstaw do lodówki.
- *Dlaczego:* Domowy majonez bez konserwantów należy przechowywać w lodówce i spożyć w ciągu 3–5 dni.
- *Pro tip:* Słoik wcześniej wyparz wrzątkiem, aby majonez dłużej zachował świeżość.

**Krok 5.** Kapustę przekrój na ćwiartki, usuń głąb i poszatkuj nożem lub szatkownicą w jak najcieńsze paseczki. Przełóż do dużej miski, posyp solą i ugnieć rękami przez 2–3 minuty, aż kapusta puści sok i zmięknie.
- *Dlaczego:* Ugniatanie z solą rozbija strukturę kapusty, przez co surówka jest delikatniejsza i mniej ostra w smaku.
- *Pro tip:* Im cieniej pokroisz kapustę, tym lepsza będzie surówka – warto użyć mandoliny lub szatkownicy.

**Krok 6.** Jabłka obierz ze skórki, usuń gniazda nasienne i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Marchewkę obierz i również zetrzyj na grubych oczkach. Pracuj szybko, żeby jabłka nie brązowiały.
- *Dlaczego:* Tarcie na grubych oczkach nadaje surówce przyjemną teksturę i sprawia, że składniki ładnie się mieszają.
- *Pro tip:* Jeśli jabłka szybko ciemnieją, skrop je od razu sokiem z cytryny.

**Krok 7.** Do miski z kapustą dodaj starte jabłka i marchewkę. Polej 100 ml oleju lnianego, dodaj szczyptę pieprzu, posiekaną natkę pietruszki lub koperek i opcjonalnie śmietanę. Dokładnie wymieszaj i spróbuj, ewentualnie dosól.
- *Dlaczego:* Olej lniany dostarcza cennych kwasów Omega 3 i nadaje surówce orzechowy posmak.
- *Pro tip:* Surówka najlepiej smakuje po 30 minutach od przygotowania, gdy kapusta przejdzie aromatem pozostałych składników.

**Krok 8.** Płaty śledziowe wyjmij z opakowania, przepłucz pod zimną bieżącą wodą przez 1–2 minuty, aby zmniejszyć nadmiar soli. Osusz je dokładnie papierowym ręcznikiem, a następnie pokrój na kawałki o długości ok. 3–4 cm.
- *Dlaczego:* Płukanie śledzi zmniejsza ich słoność i usuwa nadmiar solanki, dzięki czemu marynata będzie lepiej wyważona.
- *Pro tip:* Jeśli śledzie są bardzo słone, możesz moczyć je w zimnej wodzie przez 30–60 minut przed płukaniem.

**Krok 9.** Cebulę obierz ze skórki i pokrój w cienkie talarki lub półksiężyce. Przełóż do miski i wymieszaj z kilkoma łyżkami oleju rzepakowego, 2 łyżeczkami cukru pudru i 3 łyżkami octu. Pozostaw na 5 minut, żeby cebula lekko „zeszła".
- *Dlaczego:* Marynowanie cebuli w occie i cukrze łagodzi jej ostrość i nadaje przyjemną słodko-kwaśną nutę.
- *Pro tip:* Do śledzi najlepsza jest cebula cukrowa lub długo marynowana żółta – jest słodsza i mniej ostra.

**Krok 10.** Do słoika wkładaj na przemian warstwy śledzi i cebuli, dokładając po 1–2 listki laurowe i po kilka ziaren ziela angielskiego między warstwami.
- *Dlaczego:* Układanie warstwami zapewnia równomierne przejście aromatów przypraw do każdego kawałka śledzia.
- *Pro tip:* Używaj słoika z szeroką szyją – łatwiej układać warstwy i wyjmować gotowe śledzie.

**Krok 11.** Wlej olej rzepakowy do słoika, aż całkowicie przykryje śledzie i cebulę. Zakręć słoik, delikatnie nim potrząśnij i wstaw do lodówki na minimum 24 godziny, a najlepiej 48 godzin.
- *Dlaczego:* Długie marynowanie pozwala smakom się przegryźć – śledzie stają się bardziej aromatyczne i delikatne.
- *Pro tip:* Raz lub dwa razy dziennie obróć słoik do góry dnem i z powrotem, aby marynata równomiernie się rozprowadzała.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 9.5 g |
| Węglowodany | 14 g |
| Cukry | 7.5 g |
| Tłuszcze | 37 g |
| Błonnik | 3.2 g |
| Sód | 610 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy domowy majonez można zrobić bez miksera?**

Tak, można ubić go trzepaczką ręczną lub nawet widelcem, ale wymaga to więcej wysiłku i czasu. Kluczowe jest bardzo wolne dodawanie oleju, aby emulsja się nie rozwarstwiła.

**Jak długo można przechowywać domowy majonez?**

Domowy majonez bez konserwantów przechowuj w szczelnym słoiku w lodówce i spożyj w ciągu 3–5 dni. Nie nadaje się do zamrażania.

**Co zrobić, gdy majonez się zwarzy (rozwarstwy)?**

Wbij do czystej miski nowe żółtko i powoli, kroplami dodawaj zwarzony majonez, cały czas miksując. Majonez powinien się ponownie połączyć.

**Czy śledzie w oleju można przechowywać dłużej niż 48 godzin?**

Tak, śledzie w oleju rzepakowym przechowywane w lodówce zachowują świeżość przez 5–7 dni. Olej musi całkowicie przykrywać rybę.

**Czy do surówki z kapusty można użyć oleju innego niż lniany?**

Oczywiście – możesz użyć dowolnego oleju tłoczonego na zimno, np. rzepakowego, słonecznikowego lub dyniowego. Każdy nada surówce nieco inny smak i aromat.

**Dlaczego olejów zimnotłoczonych nie należy używać do smażenia?**

Oleje nierafinowane mają niski punkt dymienia – pod wpływem wysokiej temperatury rozpadają się cenne kwasy tłuszczowe i powstają szkodliwe związki. Należy stosować je wyłącznie na zimno.