---
slug: weganski-grzybowy-sos-pieczeniowy
title: "Wegański grzybowy sos pieczeniowy"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["sauce"]
---

# Wegański grzybowy sos pieczeniowy

Wegański grzybowy sos pieczeniowy to głęboki, słono-słodki sos na bazie suszonych grzybów, warzyw korzeniowych i suszonych śliwek. Idealnie zastępuje tradycyjny sos pieczeniowy i świetnie pasuje do ziemniaków, kaszy czy pasztetu. To smak, który przenosi do kuchni babci – bez żadnych produktów odzwierzęcych.

## Składniki

- 10 g suszone grzyby (Najlepiej borowiki lub podgrzybki – nadają głęboki, leśny smak)
- 2 szt cebula
- 5 szt pieczarki
- 1 szt marchew
- 0.25 szt seler korzeniowy (Około 100 g obranego selera)
- 2 szt seler naciowy (Łodygi selera naciowego)
- 4 szt śliwki suszone (Dodają słodko-głęboki smak charakterystyczny dla sosu pieczeniowego)
- 1 szt anyż gwiazdkowy
- 2 szt liście laurowe
- 4 szt ziarna pieprzu czarnego
- 2 szt ziele angielskie
- 0.25 łyżeczka rozmaryn suszony
- 0.25 łyżeczka majeranek suszony
- 0.25 łyżeczka tymianek suszony
- 1 szt cynamon mielony (Dosłownie szczypta – nie więcej)
- 4 łyżka oliwa z wytłoczyn oliwek (Można zastąpić innym olejem roślinnym)
- 1 łyżeczka syrop klonowy (Można zastąpić syropem z agawy)
- 2 łyżka koncentrat pomidorowy
- 2 łyżka sos sojowy (Zawiera gluten i soję; do wersji bezglutenowej użyj tamari)
- 500 ml bulion warzywny (Może być z kostki lub domowy)
- 1 łyżeczka sól (Do smaku na końcu)
- 0.5 łyżeczka pieprz czarny mielony (Do smaku na końcu)

## Przygotowanie

1. Zalej suszone grzyby 2 szklankami gorącej wody i odstaw na bok do namoczenia.
2. Pokrój cebulę w grube półksiężyce, pieczarki na ósemki, obraną marchew i seler w grube plasterki, a seler naciowy w grube plastry.
3. Rozgrzej olej na patelni, dodaj warzywa, suszone śliwki i wszystkie przyprawy. Smaż na dużym ogniu przez 10 minut, mieszając co 1–2 minuty.
4. Gdy warzywa się zezłocą, dodaj syrop klonowy, koncentrat pomidorowy i sos sojowy. Dokładnie wymieszaj.
5. Wlej bulion oraz grzyby razem z wodą, w której się moczyły. Gotuj przez 10–15 minut, aż płyn zredukuje się o połowę.
6. Przeciśnij zawartość patelni przez sito do rondelka, mocno wyciskając warzywa. Dopraw solą i pieprzem do smaku i podawaj.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wsyp suszone grzyby do miski lub wysokiej szklanki, zalej 2 szklankami (około 500 ml) gorącej, ale nie wrzącej wody i odstaw na minimum 15 minut. Woda nabierze ciemnego koloru i intensywnego aromatu – to jest podstawa smaku sosu.
- *Dlaczego:* Namaczanie grzybów pozwala im wchłonąć wodę i oddać do niej swój głęboki, umami smak, który jest kluczowy dla sosu.
- *Pro tip:* Nie wylewaj wody po grzybach – to najcenniejszy składnik; wlej ją razem z grzybami do sosu.

**Krok 2.** Cebulę obierz i pokrój w grube półksiężyce (połówki, a potem w plastry o grubości ok. 1 cm). Pieczarki przekrój na ósemki. Marchew i seler korzeniowy obierz i pokrój w plastry grubości ok. 1 cm. Seler naciowy pokrój w kawałki o długości 2–3 cm.
- *Dlaczego:* Grube kawałki nie rozpadają się podczas smażenia i łatwiej je potem przecisnąć przez sito.
- *Pro tip:* Nie musisz kroić perfekcyjnie – warzywa zostaną przecedzone, więc kształt nie ma znaczenia.

**Krok 3.** Na dużej patelni rozgrzej olej na średnio-dużym ogniu. Dodaj wszystkie pokrojone warzywa, suszone śliwki, anyż, liście laurowe, ziarna pieprzu, ziele angielskie, rozmaryn, majeranek, tymianek i cynamon. Smaż 10 minut, mieszając co 1–2 minuty.
- *Dlaczego:* Długie smażenie bez częstego mieszania pozwala warzywom zezłocić się i skarmelizować, co buduje głęboki, bogaty smak sosu.
- *Pro tip:* Warzywa powinny mieć rumianą, miejscami przyciemniałą skórkę – to właśnie ona nadaje sosowi pieczeniowy smak.

**Krok 4.** Gdy warzywa będą złociste i miejscami przyrumienione, dodaj syrop klonowy, koncentrat pomidorowy i sos sojowy. Wymieszaj drewnianą łyżką, żeby wszystko się połączyło – zajmie to kilkanaście sekund.
- *Dlaczego:* Syrop klonowy i koncentrat pomidorowy dodają słodko-kwasowej głębi, a sos sojowy zapewnia umami i słoność.
- *Pro tip:* Nie pomijaj syropu klonowego – to on razem ze śliwkami tworzy charakterystyczny słodko-słony smak sosu pieczeniowego.

**Krok 5.** Wlej bulion warzywny oraz grzyby razem z całą wodą, w której się moczyły. Zagotuj, a następnie zmniejsz ogień i gotuj bez przykrycia przez 10–15 minut, aż ilość płynu zmniejszy się o połowę.
- *Dlaczego:* Redukcja zagęszcza sos i koncentruje smaki, dzięki czemu sos nabiera intensywności.
- *Pro tip:* Obserwuj poziom płynu – gdy zmniejszy się o połowę, sos jest gotowy do przecedzenia.

**Krok 6.** Ustaw sito nad rondelkiem, wlej zawartość patelni i łyżką lub tłuczkiem mocno wyciskaj warzywa, żeby wydobyć z nich jak najwięcej soku. Dopraw sos solą i pieprzem do smaku i podawaj od razu.
- *Dlaczego:* Przeciskanie warzyw przez sito wydobywa z nich wszystkie soki i skrobia, które naturalnie zagęszczają sos.
- *Pro tip:* Im mocniej wyciśniesz warzywa, tym gęstszy i bogatszy będzie sos – nie bój się używać siły.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 98 kcal |
| Białko | 2.5 g |
| Węglowodany | 12 g |
| Cukry | 5.5 g |
| Tłuszcze | 4.8 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 520 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy sos można przygotować wcześniej i odgrzać?**

Tak, sos pieczeniowy świetnie znosi odgrzewanie. Przechowuj go w lodówce do 4 dni w szczelnym pojemniku. Podgrzej w rondelku na małym ogniu, mieszając.

**Czy można ten sos zamrozić?**

Tak, sos można zamrozić w pojemnikach lub woreczkach do mrożenia na do 3 miesięcy. Rozmrażaj w lodówce przez noc i podgrzej przed podaniem.

**Jak zagęścić sos, jeśli jest za rzadki?**

Wymieszaj 1 łyżeczkę mąki ziemniaczanej z 2 łyżkami zimnej wody i wlej do gorącego sosu, mieszając. Gotuj jeszcze 2 minuty – sos zgęstnieje.

**Czym zastąpić sos sojowy, żeby sos był bezglutenowy?**

Użyj sosu tamari, który ma identyczny smak, ale jest bezglutenowy. Sprawdź etykietę, bo niektóre tamari mogą zawierać śladowe ilości glutenu.

**Do czego najlepiej podawać ten sos?**

Najlepiej smakuje z ziemniakami gotowanymi lub puree, kaszą gryczaną lub jaglaną, warzywnym pasztetem albo zapiekanką. Świetnie nadaje się też jako baza do bigosu lub gulaszu.

**Czy śliwki suszone są niezbędne?**

Śliwki są ważne – nadają słodko-głęboki smak charakterystyczny dla tradycyjnego sosu pieczeniowego. Jeśli ich nie masz, możesz użyć 1–2 daktyli lub łyżki powideł śliwkowych.