---
slug: zakwas-na-ur-urek
title: "ZAKWAS NA ŻUR ŻUREK"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["side_dish"]
---

# ZAKWAS NA ŻUR ŻUREK

Tradycyjny polski zakwas na żurek przygotowany metodą fermentacji naturalnej. Receptura jest uniwersalna i pozwala na użycie różnych rodzajów mąki, w tym bezglutenowych. Proces fermentacji trwa 3-6 dni w temperaturze pokojowej. Gotowy zakwas można przechowywać w lodówce do 6 miesięcy.

## Składniki

- 100 g mąka żytnia, pszenna lub bezglutenowa
- 3 szt ząbki czosnku
- 5 szt liście laurowe
- 15 szt ziele angielskie
- 5 g sól
- 15 ml zakwas na chleb lub sok z kiszonek *(opcjonalnie)*
- 800 ml woda

## Przygotowanie

1. Do słoika wsypać mąkę w ilości około 1/4 lub 1/5 objętości słoika.
   - **Wskazówka:** Proporcje nie muszą być dokładne - zakwas jest bardzo tolerancyjny na różne ilości składników.
2. Dodać ząbki czosnku, liście laurowe, ziele angielskie i sól.
   - **Wskazówka:** Czosnek i przyprawy nadają zakwasowi charakterystyczny aromat i działają antybakteryjnie.
3. Opcjonalnie dodać łyżkę zakwasu na chleb lub soku z kiszonek dla przyspieszenia procesu.
   - **Wskazówka:** Starter pomoże szybciej rozpocząć fermentację, ale nie jest konieczny.
4. Zalać wodą do pełna słoika i dokładnie wymieszać.
   - **Wskazówka:** Wszystkie składniki muszą być pod powierzchnią wody, aby fermentacja przebiegała prawidłowo.
5. Przykryć słoik gazą lub luźno nakrętką, trzymać w temperaturze pokojowej.
   - **Wskazówka:** Gazowa przykrywka pozwala gazom ulatniać się, ale chroni przed kurzem i owadami.
6. Mieszać raz dziennie czystą łyżką przez 3-6 dni do osiągnięcia kwaśnego zapachu.
   - **Wskazówka:** Regularne mieszanie zapobiega tworzeniu się pleśni na powierzchni.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przygotować czysty słoik o pojemności około 1 litra. Wsypać do niego około 100g mąki (może być żytnia, pszenna, bezglutenowa) tak, aby zajmowała 1/4 wysokości słoika.
- *Dlaczego:* Mąka jest podstawą zakwasu - zawarte w niej naturalne drożdże i bakterie mlekowe rozpoczną proces fermentacji.
- *Pro tip:* Mąki bezglutenowe jak teff, gryczana czy ryżowa działają równie dobrze jak tradycyjna żytnia.

**Krok 2.** Dodać 3 obrane ząbki czosnku, 5 listków laurowych, 15 kulek ziela angielskiego i 5g soli. Składniki dokładnie wymieszać.
- *Dlaczego:* Przyprawy nadają zakwasowi charakterystyczny aromat, a także działają antybakteryjnie, chroniąc przed szkodliwymi mikroorganizmami.
- *Pro tip:* Czosnek można lekko przycisnąć płaską stroną noża, aby lepiej oddawał aromat.

**Krok 3.** Opcjonalnie dodać 15ml zakwasu na chleb lub soku z kiszonej kapusty. Następnie zalać wszystko przegotowaną, ostudzoną wodą do pełna słoika, pozostawiając 2cm miejsca od góry.
- *Dlaczego:* Starter przyspiesza rozpoczęcie fermentacji z kilku dni do 2-3 dni. Wszystkie składniki muszą być pod wodą, aby zapobiec pleśni.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz startera, zakwas i tak się uda - po prostu będzie potrzebował więcej czasu.

**Krok 4.** Słoik przykryć gazą lub założyć nakrętkę bardzo luźno. Postawić w temperaturze pokojowej (20-25°C) z dala od słońca. Codziennie o tej samej porze mieszać czystą łyżką przez 30 sekund.
- *Dlaczego:* Luźne przykrycie pozwala gazom fermentacji ulatniać się, ale chroni przed zanieczyszczeniami. Codzienne mieszanie zapewnia równomierną fermentację.
- *Pro tip:* Po 2-3 dniach zakwas zacznie bulgotać i pachnieć kwaśno - to znak, że fermentacja przebiega prawidłowo.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 45 kcal |
| Białko | 1.5 g |
| Węglowodany | 9 g |
| Cukry | 0.2 g |
| Tłuszcze | 0.3 g |
| Błonnik | 2 g |
| Sód | 590 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jak długo trwa przygotowanie zakwasu?**

Zakwas jest gotowy po 3-6 dniach w temperaturze pokojowej. Czas zależy od temperatury - latem szybciej, zimą dłużej.

**Jak poznać, że zakwas jest gotowy?**

Gotowy zakwas ma wyraźnie kwaśny zapach, jest mętny i może bulgotać. Na powierzchni nie powinno być pleśni.

**Czy mogę użyć mąki bezglutenowej?**

Tak, mąki bezglutenowe jak ryżowa, gryczana, teff czy owsiana działają równie dobrze jak tradycyjna żytnia.

**Co zrobić, jeśli na zakwasie pojawi się pleśń?**

Jeśli pojawi się pleśń, cały zakwas należy wyrzucić i zacząć od nowa. Pleśń może być szkodliwa dla zdrowia.

**Jak długo można przechowywać gotowy zakwas?**

W lodówce zakwas można przechowywać do 6 miesięcy. Przed użyciem należy go dobrze wymieszać.

**Czy muszę dodawać starter do zakwasu?**

Starter nie jest konieczny, ale znacznie przyspiesza proces fermentacji. Można użyć zakwasu na chleb lub soku z kiszonek.