---
slug: zalewajka-i
title: "Zalewajka I"
servings: 8
prep_time_minutes: 45
cook_time_minutes: 45
difficulty: medium
categories: ["main_course", "soup"]
---

# Zalewajka I

Zalewajka to tradycyjna polska zupa o lekko kwaskowym smaku, przygotowywana z zakwasu żurowego, wędzonego boczku, kiełbasy i ziemniaków. Charakterystycznym elementem są miękkie ziemniaki, skwarki i aromat liścia laurowego. Podaje się ją z gęstą śmietaną, która łagodzi kwas.

## Składniki

- 250 ml zakwas żurowy (może być zastąpiony zakwasem żytnim)
- 1 kostka rosół z kury knorr (na wędzonym boczku)
- 200 g wędzony boczek
- 200 g kiełbasa (półkopytka lub podwawelska)
- 1 szt cebula
- 200 ml śmietana (30% tłuszczu, zahartowana)
- 2 szt liść laurowy
- 1 łyżeczka ziele angielskie
- 0 szt pieprz czarny mielony (do smaku)
- 1 szczypta cukier (wyrównuje kwas) *(opcjonalnie)*
- 0 szt sól (do smaku)
- 800 g ziemniaki

## Przygotowanie

1. Umyj i obierz ziemniaki, pokrój w kostkę i ugotuj we wrzącej, osolonej wodzie (1,5 l). Dodaj ziele angielskie i liście laurowe.
2. Pokrój cebulę i boczek w kostkę. Wytop boczek na patelni, dodaj cebulę i zrumień na złoty kolor.
3. Pokrój kiełbasę w kostkę i dodaj do gotującej się zupy z ziemniakami.
4. Gdy ziemniaki są miękkie, wlej skwarki z boczku wraz z tłuszczem i cebulką, a następnie zakwas żurowy.
5. Dodaj kostkę Rosołu z kury Knorr i zagotuj zupę na małym ogniu przez 5 minut.
6. Zdejmij z ognia, dodaj zahartowaną śmietanę i dopraw solą, pieprzem i szczyptą cukru do smaku.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Umyj dokładnie ziemniaki, obierz je i pokrój w jednolite kostki (ok. 1,5 cm). Wrzuć do garnka z 1,5 litra wrzącej wody, dodaj szczyptę soli, 1 liść laurowy i 1 łyżeczkę ziela angielskiego.
- *Dlaczego:* Jednolity rozmiar kostek zapewnia równomierne ugotowanie ziemniaków.
- *Pro tip:* Nie gotuj ziemniaków zbyt długo – mają być miękkie, ale nie rozpadające się.

**Krok 2.** Pokrój 200 g wędzonego boczku i 1 cebulę w drobną kostkę. Na suchej patelni wytop boczek, aż wydzieli tłuszcz, potem dodaj cebulę i smaż na średnim ogniu, aż zrumieni się.
- *Dlaczego:* Wytopienie boczku na patelni daje aromatyczne skwarki i tłuszcz do smażenia cebuli.
- *Pro tip:* Nie używaj dodatkowego tłuszczu – boczek sam wydzieli wystarczająco.

**Krok 3.** Pokrój 200 g kiełbasy w kostkę i dodaj do garnka z gotującymi się ziemniakami. Gotuj razem przez kolejne 5 minut.
- *Dlaczego:* Kiełbasa dodaje smaku i białka, a krótki czas gotowania zachowuje jej strukturę.
- *Pro tip:* Lepiej użyć kiełbasy niezbyt tłustej, np. podwawelskiej, by zupa nie była przetłuszczona.

**Krok 4.** Gdy ziemniaki są gotowe, wlej do garnka skwarki z cebulką i cały tłuszcz z patelni, a następnie ostrożnie wlej 250 ml zakwasu żurowego.
- *Dlaczego:* Zakwas nadaje charakterystyczny kwas, a skwarki – głęboki smak wędzenia.
- *Pro tip:* Wlewać zakwas powoli, by nie ścięła się śmietana później dodana.

**Krok 5.** Dodaj jedną kostkę Rosołu z kury Knorr (na wędzonym boczku) i zagotuj zupę na małym ogniu przez 5 minut, nie mieszając zbyt intensywnie.
- *Dlaczego:* Bulion wzbogaca smak, ale nadmierny czas gotowania może zbytnio wyciągnąć kwas.
- *Pro tip:* Gotuj na małym ogniu, by zupa nie przegotowała i nie zgubiła aromatu.

**Krok 6.** Zdejmij garnek z ognia, dodaj zahartowaną śmietanę (podgrzaj ją najpierw z odrobiną zupy), a następnie dopraw solą, pieprzem i szczyptą cukru do smaku.
- *Dlaczego:* Zahartowanie śmietany zapobiega ścięciu się pod wpływem zakwasu.
- *Pro tip:* Zawsze doprawiaj na końcu – zakwas może zmieniać odczucie soli i kwasu.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 12.5 g |
| Węglowodany | 28.3 g |
| Cukry | 3.4 g |
| Tłuszcze | 18.7 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 980 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zrobić zalewajkę bez zakwasu żurowego?**

Tak, można zastąpić go zakwasem żytnim lub kiszoną kapustą z sokiem, choć smak będzie nieco inny. Tradycyjna wersja wymaga jednak zakwasu żurowego.

**Jak zahartować śmietanę, by się nie ścięła?**

Podgrzej śmietanę z odrobiną ciepłej zupy w osobnej misce, a potem powoli wlej ją do garnka, mieszając. Unikaj dodawania zimnej śmietany do gorącej zupy.

**Dlaczego dodaje się szczyptę cukru do zalewajki?**

Cukier wyrównuje kwas zakwasu, łagodząc smak. Nie wpływa na słodycz, tylko balansuje posmak, szczególnie jeśli zakwas jest bardzo intensywny.

**Czy zalewajka jest wegańska?**

Klasyczna zalewajka nie jest wegańska – zawiera mięso, śmietanę i bulion z mięsem. Można przygotować wegańską wersję z tofu i roślinnym bulionem.

**Jak długo można przechowywać zalewajkę?**

Zalewajkę najlepiej podawać od razu, ale można ją przechowywać w lodówce do 2 dni. Smak może się nasycić, ale ponowne podgrzanie wymaga ostrożności, by śmietana się nie ścięła.