---
slug: zapiekanka-kijowska
title: "Zapiekanka kijowska"
servings: 4
prep_time_minutes: 60
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# Zapiekanka kijowska

Zapiekanka kijowska to sycący, wegański gulasz z zielonej soczewicy, suszonych grzybów i warzyw korzeniowych duszonych w czerwonym winie, przykryty chrupiącym ciastem francuskim i zapiekany w piekarniku. Przepis zainspirowany rodzinną historią o cioci Izoldzie – aromatyczny, rozgrzewający i idealny na chłodniejsze dni.

## Składniki

- 30 g suszone grzyby (Najlepiej borowiki lub podgrzybki – nadają głębokiego, leśnego aromatu.)
- 400 g zielona soczewica (Nie wymaga moczenia; gotuje się szybciej niż brązowa.)
- 2 szt marchewka
- 1 szt pietruszka (korzeń)
- 1 szt seler naciowy (Jedna łodyga (laska) selera naciowego.)
- 2 szt cebula
- 1 szt gwiazdka anyżu (Wyjąć przed podaniem.)
- 2 szt liście laurowe
- 4 szt ziele angielskie
- 4 szt goździki
- 1 łyżeczka tymianek suszony
- 2 łyżka olej roślinny
- 250 ml czerwone wino wytrawne (Alkohol odparowuje podczas gotowania, danie jest odpowiednie dla dzieci po długim duszeniu.)
- 125 ml woda (Używamy wody po moczeniu grzybów – zawiera cenny aromat.)
- 2 łyżka sos sojowy
- 60 ml koncentrat pomidorowy
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka czarny pieprz mielony
- 1 opakowanie ciasto francuskie (Duży arkusz; sprawdź skład, by był wegański (bez masła).)
- 3 łyżka mleko roślinne (Do posmarowania ciasta – nadaje złoty kolor po upieczeniu.)
- 4 łyżka żurawina (dżem lub sos) (Do podania; kwaskowatość żurawiny świetnie kontrastuje z bogatym nadzieniem.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Grzyby zalej 250 ml zimnej wody i odstaw na minimum 30 minut do namoczenia.
2. Soczewicę wsyp do garnka, zalej świeżą wodą (3:1) i gotuj 20–25 minut, aż będzie miękka; posolaj pod koniec.
3. Marchewkę, pietruszkę, seler i cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę ok. 5 mm.
4. Na dnie dużego garnka rozgrzej olej, dodaj cebulę i smaż 5 minut, aż zmięknie i lekko się zeszkli.
5. Dodaj marchewkę, pietruszkę, seler i wszystkie przyprawy; smaż na małym ogniu 8–10 minut, mieszając.
6. Wyjmij grzyby z wody (wody nie wylewaj!), odciśnij je i drobno posiekaj.
7. Do warzyw dodaj posiekane grzyby i ugotowaną soczewicę; dokładnie wymieszaj.
8. Wlej wino i gotuj bez przykrywki 10 minut, aby alkohol odparował.
9. Wlej wodę po grzybach, sos sojowy i koncentrat pomidorowy; przykryj i gotuj 10–15 minut, aż warzywa będą miękkie.
10. Dopraw gulasz solą i pieprzem, wyjmij liście laurowe, gwiazdkę anyżu, ziele i goździki.
11. Piekarnik nagrzej do 200°C. Naczynie do zapiekania lekko natłuść olejem i przełóż do niego gulasz; wyrównaj powierzchnię.
12. Przykryj naczynie arkuszem ciasta francuskiego, posmaruj je mlekiem roślinnym i piecz ok. 20 minut, aż ciasto się zezłoci.
13. Podawaj zapiekankę pokrojoną na porcje z kleksem żurawiny na talerzu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Włóż suszone grzyby do miski, zalej je 250 ml zimnej wody i zostaw przynajmniej na 30 minut – grzyby wchłoną wodę i zmiękną.
- *Dlaczego:* Moczenie rehydratyzuje grzyby i wydobywa z nich głęboki, umami aromat, który przejdzie do całego dania.
- *Pro tip:* Jeśli masz czas, mocz grzyby przez całą noc w lodówce – wywar będzie jeszcze intensywniejszy.

**Krok 2.** Wsyp soczewicę do garnka, zalej trzykrotną ilością wody (np. 2 szklanki soczewicy → 6 szklanek wody) i gotuj na średnim ogniu 20–25 minut. Sprawdź miękkość, gryząc pojedyncze ziarno – powinno być kremowe, nie twarde. Dodaj sól dopiero pod koniec.
- *Dlaczego:* Solenie na początku powoduje, że skórka soczewicy twardnieje i gotuje się znacznie dłużej.
- *Pro tip:* Zbierz pianę, która pojawi się na początku gotowania – danie będzie smaczniejsze i łatwiej strawne.

**Krok 3.** Umyj i obierz marchewkę, pietruszkę i cebulę. Pokrój je w małą, regularną kostkę – staraj się, by kawałki miały ok. 5 mm. Równe kawałki gotują się równomiernie.
- *Dlaczego:* Jednolita wielkość kawałków zapewnia, że wszystkie warzywa będą gotowe w tym samym czasie.
- *Pro tip:* Najpierw pokrój warzywo na plastry, potem w słupki, a na końcu w kostkę – to najszybsza metoda.

**Krok 4.** Wlej 2 łyżki oleju do dużego garnka i rozgrzej go na średnim ogniu. Dodaj pokrojoną cebulę i mieszaj co minutę przez ok. 5 minut, aż cebula stanie się szklista i miękka.
- *Dlaczego:* Zeszklenie cebuli uwalnia jej naturalną słodycz i buduje bazę smakową całego gulaszu.
- *Pro tip:* Jeśli cebula zaczyna przywierać, dodaj łyżkę wody – zapobiegnie przypaleniu bez zmiany smaku.

**Krok 5.** Do cebuli dodaj marchewkę, pietruszkę, seler oraz wszystkie przyprawy (liście laurowe, ziele angielskie, goździki, gwiazdkę anyżu, tymianek). Smaż na małym ogniu przez 8–10 minut, często mieszając.
- *Dlaczego:* Powolne smażenie warzyw z przyprawami wydobywa z nich olejki eteryczne, co nadaje daniu złożony aromat.
- *Pro tip:* Nie smaż na zbyt dużym ogniu – warzywa mają się dusić, a nie rumienić.

**Krok 6.** Wyjmij grzyby z wody obiema rękami i mocno je odciśnij nad miską – wody nie wylewaj! Posiekaj grzyby drobno nożem na desce.
- *Dlaczego:* Woda po moczeniu grzybów zawiera mnóstwo smaku i zostanie dodana do gulaszu w kolejnym kroku.
- *Pro tip:* Jeśli na dnie miski widać osad (piasek), ostrożnie zlej wodę, zostawiając osad – dodasz tylko czystą część.

**Krok 7.** Dodaj posiekane grzyby i odcedzoną, ugotowaną soczewicę do garnka z warzywami. Wymieszaj wszystko drewnianą łyżką, aby składniki połączyły się równomiernie.
- *Dlaczego:* Połączenie soczewicy z warzywami i grzybami tworzy gęste, kremowe nadzienie, które nie będzie się rozpadać po pokrojeniu zapiekanki.
- *Pro tip:* Jeśli soczewica wygląda na zbyt suchą, dodaj kilka łyżek wody po grzybach już teraz.

**Krok 8.** Wlej do garnka szklankę czerwonego wina. Gotuj na średnim ogniu bez przykrywki przez 10 minut – poczujesz, jak alkohol paruje i zapach staje się łagodniejszy.
- *Dlaczego:* Odparowanie alkoholu sprawia, że wino oddaje tylko głębię smaku bez ostrego posmaku spirytusu.
- *Pro tip:* Mieszaj od czasu do czasu, żeby gulasz nie przywarł do dna garnka.

**Krok 9.** Wlej wodę po grzybach (uważaj na osad na dnie – zostaw go w misce), sos sojowy i koncentrat pomidorowy. Przykryj garnek i gotuj 10–15 minut, aż warzywa będą całkowicie miękkie.
- *Dlaczego:* Duszenie pod przykryciem zatrzymuje parę wodną i przyspiesza mięknienie warzyw.
- *Pro tip:* Sprawdź miękkość marchewki – to najtwardsze warzywo; gdy ona jest miękka, reszta też będzie gotowa.

**Krok 10.** Spróbuj gulaszu i dopraw go solą oraz pieprzem do smaku. Wyjmij z garnka liście laurowe, gwiazdkę anyżu, ziela angielskie i goździki – łatwo je znaleźć, bo są całe.
- *Dlaczego:* Usunięcie całych przypraw sprawia, że nikt nie trafi na twarde goździki czy liście podczas jedzenia.
- *Pro tip:* Policz przyprawy przed wyciągnięciem, żeby mieć pewność, że wyciągnąłeś wszystkie.

**Krok 11.** Nastaw piekarnik na 200°C (góra-dół) i poczekaj, aż się nagrzeje. Naczynie do zapiekania posmaruj cienko olejem palcami lub pędzelkiem. Przełóż gulasz do naczynia i wyrównaj powierzchnię łyżką.
- *Dlaczego:* Natłuszczenie naczynia zapobiega przywieraniu i ułatwia wyjmowanie gotowych porcji.
- *Pro tip:* Gulasz powinien sięgać ok. 2 cm poniżej krawędzi naczynia, żeby ciasto miało gdzie urosnąć.

**Krok 12.** Rozwiń arkusz ciasta francuskiego i połóż go na naczyniu. Przytnij nadmiar nożem lub naciśnij brzegi na krawędź naczynia palcami. Posmaruj ciasto mlekiem roślinnym za pomocą pędzelka lub złożonego papieru. Wstaw do gorącego piekarnika na ok. 20 minut.
- *Dlaczego:* Mleko roślinne sprawia, że ciasto po upieczeniu jest ładnie złociste i błyszczące.
- *Pro tip:* Natnij ciasto nożem w 2–3 miejscach – para będzie mogła uchodzić i ciasto nie rozerwie się w losowym miejscu.

**Krok 13.** Wyjmij zapiekankę z piekarnika, odstaw na 5 minut, żeby trochę przestygła. Pokrój na porcje ostrym nożem i podawaj na talerzu z łyżką żurawiny obok.
- *Dlaczego:* Chwila odpoczynku sprawia, że nadzienie lekko tężeje i nie wypływa przy krojeniu.
- *Pro tip:* Żurawina doskonale przełamuje głęboki, umami smak gulaszu – nie pomijaj tego dodatku!

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 620 kcal |
| Białko | 22 g |
| Węglowodany | 74 g |
| Cukry | 8 g |
| Tłuszcze | 18 g |
| Błonnik | 14 g |
| Sód | 610 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy ciasto francuskie musi być wegańskie?**

Wiele gotowych ciast francuskich zawiera masło, więc sprawdź skład na opakowaniu. W supermarketach dostępne są ciasta na oleju roślinnym, które są w pełni wegańskie.

**Czy mogę użyć soczewicy czerwonej zamiast zielonej?**

Czerwona soczewica gotuje się szybciej i bardziej się rozpada, przez co nadzienie będzie miało kremową, prawie puree-owatą konsystencję. Zielona zachowuje kształt i daje bardziej zwartą strukturę – polecana do tego przepisu.

**Czy mogę przygotować nadzienie dzień wcześniej?**

Tak, gulasz smakuje nawet lepiej na następny dzień po przegryzeniu smaków. Przechowaj go w lodówce, a ciasto nałóż i upiecz tuż przed podaniem.

**Czym zastąpić czerwone wino?**

Możesz użyć ciemnego soku winogronowego lub bulionu warzywnego z łyżką octu balsamicznego. Smak będzie nieco mniej złożony, ale nadal pyszny.

**Jak przechowywać resztki zapiekanki?**

Zapiekankę przechowuj w lodówce przykrytą przez maksymalnie 3 dni. Podgrzewaj w piekarniku w 180°C przez 10–12 minut, żeby ciasto odzyskało chrupkość – microwave je rozmiękczy.

**Czy można zamrozić zapiekankę?**

Najlepiej zamrażaj samo nadzienie (bez ciasta) – wytrzymuje do 3 miesięcy. Po rozmrożeniu nałóż świeże ciasto i upiecz normalnie.