---
slug: ziemniaki-gratin
title: "Ziemniaki gratin"
servings: 4
prep_time_minutes: 25
cook_time_minutes: 90
difficulty: easy
categories: ["side_dish", "casserole"]
---

# Ziemniaki gratin

Klasyczna zapiekanka ziemniaczana gratin przygotowana w kremowej śmietance z dodatkiem sera cheddar. Sekret sukcesu tego dania to bardzo cienko pokrojone ziemniaki i długie, powolne pieczenie w piekarniku. Delikatny tymianek nadaje zapiekance subtelny aromat ziołowy.

## Składniki

- 1500 g ziemniaki młode
- 400 ml śmietanka kremówka 30%
- 20 g ser cheddar tarty
- 5 g tymianek świeży
- 10 g masło
- 3 g sól
- 1 g pieprz czarny

## Przygotowanie

1. Nagrzej piekarnik do 200°C (opcja góra-dół) lub 180°C (termoobieg). Posmaruj masłem naczynie żaroodporne o średnicy 28 cm.
2. Ziemniaki obierz i pokrój na bardzo cienkie plasterki (ok. 2-3 mm grubości). Ułóż je w naczyniu w ciasno przylegających warstwach.
3. Wlej śmietankę kremówkę, posyp tartym serem cheddar, tymiankiem, solą i pieprzem.
4. Przykryj szczelnie folią aluminiową i piecz przez 60 minut, następnie odkryj i piecz jeszcze 30 minut do zarumienienia.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Nagrzej piekarnik do 200°C z opcją pieczenia góra-dół lub 180°C z termoobiegiem. Posmaruj masłem naczynie żaroodporne o średnicy około 28 cm, równomiernie rozsmarowując je po dnie i ściankach.
- *Dlaczego:* Odpowiednia temperatura zapewnia równomierne gotowanie ziemniaków, a masło zapobiega przypalaniu się zapiekanki do naczynia.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz naczynia o dokładnie takiej średnicy, możesz użyć podobnego - ważne, żeby ziemniaki były ułożone w maksymalnie 3-4 warstwach.

**Krok 2.** Ziemniaki dokładnie obierz i pokrój bardzo ostrym nożem na cienkie plasterki o grubości 2-3 mm. Ułóż je w naczyniu w ciasno przylegających, nakładających się warstwach jak dachówki.
- *Dlaczego:* Cienkie plasterki gotują się równomiernie i łączą ze sobą tworząc kremową konsystencję, a ciasne ułożenie zapobiega powstawaniu pustych przestrzeni.
- *Pro tip:* Możesz użyć mandoliny lub tarki do uzyskania idealnie równych plasterków. Jeśli ziemniaki ciemnieją, możesz je przez chwilę namoczone w zimnej wodzie.

**Krok 3.** Wlej 400 ml śmietanki kremówki 30% równomiernie na ziemniaki, upewniając się że sięga prawie do górnej warstwy. Posyp 20 g tartego sera cheddar, 1 łyżeczką świeżego tymianku, szczyptą soli (ok. pół łyżeczki) i szczyptą pieprzu.
- *Dlaczego:* Śmietanka kremówka zapewnia kremową konsystencję i wilgotność, ser dodaje smaku i pomaga w zarumienieniu, a przyprawy podkreślają naturalny smak ziemniaków.
- *Pro tip:* Śmietanka powinna pokryć około 3/4 wysokości ziemniaków - jeśli masz głębsze naczynie, możesz dodać trochę więcej śmietanki.

**Krok 4.** Przykryj naczynie szczelnie folią aluminiową, błyszczącą stroną do środka, i piecz przez 60 minut. Następnie usuń folię i piecz jeszcze 25-30 minut, aż wierzch będzie złocisto-brązowy.
- *Dlaczego:* Pieczenie pod folią gotuje ziemniaki na parze i zachowuje wilgotność, a odkrycie na końcu pozwala na zarumienienie i stworzenie chrupiącej warstwy na wierzchu.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość wkłuwając nóż - powinien wchodzić bez oporu. Jeśli wierzch rumieni się za szybko, przykryj ponownie folią na ostatnie minuty pieczenia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 285 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 32.4 g |
| Cukry | 4.2 g |
| Tłuszcze | 15.8 g |
| Błonnik | 3.1 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innego rodzaju ziemniaków?**

Najlepsze są ziemniaki młode o zwartej strukturze, ale możesz użyć też ziemniaków typu B (uniwersalnych). Unikaj ziemniaków mączystych, które mogą się rozpaść.

**Czym mogę zastąpić śmietankę kremówkę?**

Możesz użyć śmietanki 18% zmieszanej z mlekiem w proporcji 1:1, ale zapiekanka będzie mniej kremowa. Śmietanka 30% daje najlepsze rezultaty.

**Jak sprawdzić czy zapiekanka jest gotowa?**

Wkłuj nóż lub widelec w środek - powinien wchodzić bez oporu. Wierzch powinien być złocisto-brązowy, a brzegi lekko bulgoczące.

**Czy mogę przygotować gratin dzień wcześniej?**

Tak, możesz ułożyć ziemniaki ze śmietanką, przykryć folią i trzymać w lodówce do 24 godzin. Piecz zgodnie z przepisem, ale może potrzebować 10-15 minut dłużej.

**Dlaczego moja zapiekanka wyszła wodnista?**

Prawdopodobnie ziemniaki były za grubo pokrojone lub użyłaś zbyt dużo śmietanki. Ważne też, żeby nie przykrywać naczynia zbyt szczelnie na końcu pieczenia.

**Czy mogę dodać inne składniki?**

Możesz dodać cebulę pokrojoną w cienkie plasterki między warstwy ziemniaków, czosnek, różne zioła lub więcej sera. Boczek też będzie smakowity.