---
slug: zulik-chlebek-turecki
title: "Żulik-chlebek turecki"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "breakfast_dish", "snack"]
---

# Żulik-chlebek turecki

Żulik, zwany też chlebkiem tureckim, to puszyste drożdżowe ciasto z bakaliami i kawą zbożową, które nadaje mu charakterystyczny brązowy kolor i delikatny smak. Idealne na śniadanie lub podwieczorek, świetnie smakuje z masłem lub samo w sobie. To tradycyjne polskie wypieki, które zachwycają aromatem i wilgotnym miąższem.

## Składniki

- 500 g mąka pszenna (Najlepiej mąka typ 550 lub 650 – da elastyczne ciasto drożdżowe.)
- 50 g masło klarowane (Klarowane masło nadaje ciastu delikatność i dłuższą świeżość.)
- 60 g cukier trzcinowy
- 40 g kawa zbożowa rozpuszczalna (Np. Inka lub Caro – nadaje ciastu brązowy kolor i łagodny smak.)
- 40 g drożdże świeże (Świeże drożdże zapewniają najlepsze wyrastanie; można zastąpić 14 g drożdży instant.)
- 100 g rodzynki (Przed dodaniem namoczyć w ciepłej wodzie przez ok. 20 minut, a następnie odsączyć.)
- 20 g suszone śliwki siekane (Namoczyć razem z rodzynkami; można pokroić na mniejsze kawałki.)
- 300 g mleko (Mleko powinno mieć temperaturę około 37°C – letnie, nie gorące.)
- 1 szt jajko kurze (Używane wyłącznie do posmarowania wierzchu przed pieczeniem (politura).)

## Przygotowanie

1. Połącz drożdże, letnie mleko (37°C), cukier i 100 g mąki. Mieszaj 1 minutę i odstaw na 5 minut, aż zaczyn zacznie pracować.
2. Wsyp pozostałą mąkę, dodaj kawę zbożową i klarowane masło. Wyrabiaj ciasto przez 3 minuty (tryb „Ciasto" w robocie kuchennym)."
3. Namocz rodzynki i suszone śliwki w ciepłej wodzie przez 20 minut, odsącz, a następnie dodaj do ciasta. Mieszaj 2 minuty na wolnych obrotach wstecznych.
4. Przykryj ciasto ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 2 godziny, aż podwoi swoją objętość.
5. Przełóż wyrośnięte ciasto do natłuszczonej formy i posmaruj wierzch roztrzepanym jajkiem.
6. Piecz w nagrzanym piekarniku w temperaturze 190°C przez około 30–35 minut, aż chleb nabierze złotobrązowego koloru.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej misce lub dzieży robota kuchennego umieść 40 g świeżych drożdży i pokrusz je palcami. Wlej 300 g letniego mleka (temperatura ok. 37°C – powinno być przyjemnie ciepłe w dotyku, nie gorące), wsyp 60 g cukru trzcinowego i 100 g mąki. Mieszaj przez 1 minutę, a następnie przykryj i odstaw na 5 minut.
- *Dlaczego:* Rozczyn pozwala sprawdzić, czy drożdże żyją i aktywnie pracują – po 5 minutach powinny pojawić się bąbelki i piana.
- *Pro tip:* Jeśli po 5 minutach zaczyn nie pieni się, drożdże mogły stracić aktywność – lepiej zacząć od nowa ze świeżymi.

**Krok 2.** Do aktywnego zaczynu dodaj pozostałe 400 g mąki, 40 g kawy zbożowej i 50 g klarowanego masła (wcześniej roztopionego i lekko ostudzonego). Wyrabiaj ciasto hakiem do ciasta przez 3 minuty na średnich obrotach, aż będzie jednolite i elastyczne.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta rozwija gluten, dzięki czemu chleb będzie sprężysty i wyrośnie równomiernie.
- *Pro tip:* Ciasto powinno odchodzić od ścianek misy – jeśli jest zbyt lepkie, dodaj łyżkę mąki.

**Krok 3.** Przed wyrabianiem ciasta zalej rodzynki i posiekane suszone śliwki wrzątkiem lub ciepłą wodą w miseczce i odstaw na 20 minut. Następnie dokładnie odsącz je przez sitko. Dodaj bakalie do ciasta i mieszaj przez 2 minuty na niskich obrotach lub łyżką, aż równomiernie się rozprowadzą.
- *Dlaczego:* Namaczanie bakalii sprawia, że są miękkie i soczyste w gotowym chlebie, a nie twarde i suche.
- *Pro tip:* Delikatne mieszanie wsteczne w robocie zapobiega rozgniataniu bakalii i zachowuje ich całe kawałki w cieście.

**Krok 4.** Uformuj ciasto w kulę w misce, przykryj czystą ściereczką kuchenną lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe, bez przeciągów miejsce (np. do lekko nagrzanego i wyłączonego piekarnika) na 2 godziny. Ciasto powinno podwoić swoją objętość.
- *Dlaczego:* Długie wyrastanie nadaje chlebowi puszystość, głęboki smak i delikatną strukturę miąższu.
- *Pro tip:* Możesz zostawić ciasto do wolnego wyrastania w lodówce na całą noc – rano będzie jeszcze smaczniejsze.

**Krok 5.** Wyrośnięte ciasto delikatnie przełóż (nie zagniataj ponownie) do natłuszczonej i posypanej mąką formy keksowej lub okrągłej. Roztrzep jajko widelcem w małej miseczce i pędzelkiem silikonowym posmaruj równomiernie wierzch ciasta.
- *Dlaczego:* Politura z jajka nadaje skórce piękny złoty kolor i lekki połysk po upieczeniu.
- *Pro tip:* Dla efektu możesz posypać wierzch nasionami sezamu lub makiem przed pieczeniem.

**Krok 6.** Nagrzej piekarnik do 190°C (góra-dół). Wstaw formę na środkową półkę i piecz przez 30–35 minut, aż wierzch będzie złotobrązowy. Sprawdź gotowość, wbijając drewniany patyczek – powinien wyjść suchy.
- *Dlaczego:* Temperatura 190°C zapewnia równomierne wypieczenie bez przypalenia skórki i surowego środka.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch zbyt szybko się rumieni, przykryj formę folią aluminiową na ostatnie 10 minut pieczenia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 318 kcal |
| Białko | 8.2 g |
| Węglowodany | 57.4 g |
| Cukry | 14.3 g |
| Tłuszcze | 6.8 g |
| Błonnik | 2.6 g |
| Sód | 42 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, 40 g świeżych drożdży możesz zastąpić 14 g (około 1,5 saszetki) drożdży instant. Drożdże instant mieszasz bezpośrednio z mąką, bez konieczności robienia rozczyny.

**Czym jest kawa zbożowa i czy można ją czymś zastąpić?**

Kawa zbożowa to napój bezkofeinowy wytwarzany ze zbóż, np. Inka lub Caro. Można ją zastąpić kakao w podobnej ilości – smak będzie nieco bardziej czekoladowy, a kolor ciemniejszy.

**Jak przechowywać żulika, żeby długo był świeży?**

Ostudzony chleb zawiń szczelnie w folię spożywczą lub przechowuj w chlebaku do 3–4 dni. Można go również zamrozić, pokrojony w plastry, na do 2 miesięcy.

**Czy można dodać inne bakalie?**

Oczywiście – żulik doskonale smakuje z dodatkiem fig, moreli, orzechów włoskich lub żurawiny. Łączna ilość bakalii powinna wynosić około 120 g.

**Skąd pochodzi nazwa „żulik" i „chlebek turecki"?**

Żulik to tradycyjna polska nazwa słodkiego chleba drożdżowego z bakaliami, popularnego szczególnie na Kujawach i Mazowszu. Nazwa „chlebek turecki" nawiązuje do egzotycznych, orientalnych bakalii, które były niegdyś luksusowym składnikiem.

**Co zrobić, jeśli ciasto nie chce wyrosnąć?**

Upewnij się, że mleko miało właściwą temperaturę (ok. 37°C) i drożdże były świeże. Pomieszczenie do wyrastania powinno być ciepłe (min. 24–26°C) i bez przeciągów. Możesz wstawić miskę do piekarnika nagrzanego do 30°C i wyłączonego.