---
slug: zurek-benedyktynski
title: "Żurek benedyktyński"
servings: 4
prep_time_minutes: 30
cook_time_minutes: 70
difficulty: easy
categories: ["soup"]
---

# Żurek benedyktyński

Żurek benedyktyński to łagodniejsza wersja tradycyjnego żurku – delikatnie kwaśny, zabielany śmietaną i podawany z twarogiem krajanka. Świetnie smakuje przez cały rok, choć najczęściej gości na wielkanocnym stole. Dzieci chętnie go jedzą właśnie ze względu na łagodny, kremowy smak.

## Składniki

- 1 szt korzeń pietruszki (Mały korzeń; nie trzeba obierać, służy tylko do wywaru)
- 0.5 szt cebula (Przekrojona na pół, bez obierania)
- 1 szt marchew (Średnia; obrana i pokrojona w kawałki)
- 80 g bulwa selera (Kawałek wielkości mandarynki; pokrojony na mniejsze części)
- 2 szt liście laurowe
- 4 szt ziele angielskie
- 2 ząbek czosnek
- 1 łyżeczka sól (Płaska łyżeczka)
- 500 ml woda
- 150 g chuda kiełbasa (Około 20 cm odcinek z pętka; pokrojony w półplasterki)
- 200 ml zakwas żytni do żuru (Dobrze wymieszany przed dodaniem do zupy)
- 3 łyżka śmietana kwaśna 18% (Hartowana gorącą zupą przed dodaniem do garnka)
- 200 g twaróg krajanka (Dodawany bezpośrednio na talerzach, nie do garnka)
- 1 łyżka majeranek (Można dodać do wywaru lub razem z zakwasem; świeży majeranek do dekoracji)

## Przygotowanie

1. Umyj wszystkie warzywa; marchew obierz i pokrój, pozostałe warzywa pokrój na mniejsze kawałki bez obierania.
2. Włóż warzywa, liście laurowe, ziele angielskie, czosnek i sól do garnka, zalej 500 ml wody.
3. Przykryj garnek i gotuj wywar na małym ogniu przez około 60 minut.
4. Odcedź bulion przez sitko, warzywa wyrzuć; bulion wlej z powrotem do garnka i zagotuj.
5. Dodaj kiełbasę pokrojoną w półplasterki i wlej dobrze wymieszany zakwas żytni.
6. Dodaj majeranek i mieszaj zupę, aż lekko zgęstnieje od mąki żytniej zawartej w zakwasie.
7. Zahartuj śmietanę: wlej kilka łyżek gorącego żurku do miski ze śmietaną, wymieszaj, potem wlej do garnka.
8. Gotuj żurek jeszcze 2 minuty na małym ogniu, mieszając; dopraw solą, pieprzem lub odrobiną cukru.
9. Nałóż zupę do talerzy, na każdą porcję połóż kawałek twarogu krajanka i udekoruj świeżym majerankiem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Umyj wszystkie warzywa pod bieżącą wodą. Marchew obierz obieraczką i pokrój w plastry. Pietruszkę, seler i cebulę pokrój na mniejsze kawałki – nie musisz ich obierać, bo służą tylko do smakowania wywaru.
- *Dlaczego:* Warzywa nieobrane nadają wywarowi głębszy, bardziej wyrazisty smak, a i tak zostaną odcedzone.
- *Pro tip:* Cebulę możesz lekko podsmażyć na suchej patelni, aż zbrązowieje – nada wywarowi złocisty kolor.

**Krok 2.** Włóż pokrojone warzywa do garnka o pojemności co najmniej 2 litrów. Dodaj liście laurowe, ziarna ziela angielskiego, ząbki czosnku (możesz je lekko zgnieść) i płaską łyżeczkę soli. Zalej 500 ml zimnej wody.
- *Dlaczego:* Zimna woda na początku gotowania pozwala składnikom odżywczym i aromatom powoli przejść do wywaru.
- *Pro tip:* Jeśli lubisz intensywniejszy smak, dodaj do wywaru gałązkę lubczyku.

**Krok 3.** Przykryj garnek pokrywką i gotuj na małym lub średnim ogniu przez około 60 minut. Wywar powinien delikatnie mrugać, nie mocno wrzeć.
- *Dlaczego:* Wolne gotowanie sprawia, że wywar jest klarowny i aromatyczny, a nie mętny.
- *Pro tip:* Jeśli wywar zacznie zbyt mocno wrzeć, odkryj garnek i zmniejsz ogień.

**Krok 4.** Postaw sitko na dużej misce lub innym garnku. Wlej wywar przez sitko, aby oddzielić warzywa. Warzywa wyrzuć lub zjedz jako przekąskę. Przefiltrowany bulion wlej z powrotem do garnka i zagotuj.
- *Dlaczego:* Odcedzony, czysty bulion tworzy podstawę zupy bez niepotrzebnych stałych kawałków warzyw.
- *Pro tip:* Jeśli wywar jest mętny, możesz go przelać przez sitko wyłożone gazą.

**Krok 5.** Kiełbasę pokrój w półplasterki (plastry przekrojone na pół). Wrzuć ją do wrzącego bulionu. W osobnym naczyniu dobrze wymieszaj zakwas żytni i wlej go do garnka, mieszając.
- *Dlaczego:* Dokładne wymieszanie zakwasu przed dodaniem zapobiega powstawaniu grudek mąki w zupie.
- *Pro tip:* Wlewaj zakwas cienką strużką, cały czas mieszając zupę – to gwarantuje równomierne połączenie.

**Krok 6.** Wsyp łyżkę majeranku i mieszaj zupę przez kilka minut na średnim ogniu. Zobaczysz, że zupa zaczyna lekko gęstnieć – to normalne, bo zakwas zawiera mąkę żytnią.
- *Dlaczego:* Majeranek to klasyczna przyprawa do żurku, która nadaje mu charakterystyczny, ziołowy aromat.
- *Pro tip:* Rozetrzyj majeranek między palcami przed dodaniem, żeby uwolnił więcej aromatu.

**Krok 7.** Hartowanie śmietany: do osobnej miseczki włóż 3 łyżki kwaśnej śmietany. Nabierz chochlą trochę gorącej zupy i wlej do miseczki ze śmietaną, mieszając energicznie. Powtórz raz. Następnie wlej zahartowaną śmietanę do garnka z zupą i dobrze wymieszaj.
- *Dlaczego:* Hartowanie zapobiega ścięciu się śmietany (tzw. zwarzeniu) w gorącej zupie – pozwala powoli wyrównać jej temperaturę.
- *Pro tip:* Nigdy nie wlewaj zimnej śmietany bezpośrednio do wrzącej zupy – zawsze ją najpierw zahartuj.

**Krok 8.** Gotuj żurek jeszcze 2 minuty na małym ogniu, mieszając od czasu do czasu. Spróbuj zupy i w razie potrzeby dodaj szczyptę soli, odrobinę pieprzu lub szczypta cukru, jeśli jest zbyt kwaśna.
- *Dlaczego:* Krótkie dogotowanie pozwala smakom się połączyć, a doprawianie na końcu gwarantuje idealnie zbalansowany smak.
- *Pro tip:* Jeśli żurek jest za gęsty, dolej odrobinę gorącej wody i zamieszaj.

**Krok 9.** Nałóż żurek do głębokich talerzy. Na każdą porcję połóż kilka plasterków lub kawałek twarogu krajanka. Opcjonalnie udekoruj świeżym lub suszonym majerankiem.
- *Dlaczego:* Twaróg krajanka dodany na talerzu zachowuje swoją strukturę i nie rozpuszcza się w zupie, co nadaje daniu ciekawy kontrast tekstur.
- *Pro tip:* Podawaj żurek od razu po nałożeniu – twaróg najlepiej smakuje, gdy zupa jest gorąca.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 18.5 g |
| Węglowodany | 14 g |
| Cukry | 3.5 g |
| Tłuszcze | 19 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 820 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czym różni się żurek benedyktyński od zwykłego żurku?**

Żurek benedyktyński jest łagodniejszy i delikatniejszy niż tradycyjny żurek. Jego charakterystyczną cechą jest zabielanie kwaśną śmietaną oraz podawanie z twarogiem krajanka zamiast jajek na twardo.

**Gdzie kupić zakwas żytni do żuru?**

Zakwas żytni do żuru dostępny jest w większości supermarketów, zazwyczaj w dziale z przetworami lub przy octach i marynatach. Można też zrobić go samodzielnie w domu z mąki żytniej, wody, czosnku i chleba.

**Co to jest twaróg krajanka i czym można go zastąpić?**

Twaróg krajanka to twaróg tłusty w kostce, o zwartej, kremowej konsystencji. Można go zastąpić zwykłym twarogiem półtłustym lub tłustym, formowanym w zgrabne kawałki.

**Czy żurek benedyktyński można odgrzewać?**

Tak, żurek można odgrzewać na małym ogniu, mieszając. Twaróg jednak zawsze dodawaj świeży, bezpośrednio na talerzach – nie do garnka.

**Jak zahartować śmietanę, żeby się nie zwarzyła?**

Wlej 2–3 łyżki gorącej zupy do miseczki ze śmietaną i energicznie wymieszaj. Powtórz czynność, a następnie wlej zahartowaną śmietanę do garnka. Dzięki temu temperatura śmietany wyrówna się stopniowo i nie zwarzy się.

**Czy żurek benedyktyński można przygotować bez kiełbasy?**

Tak, można go przygotować w wersji wegetariańskiej, pomijając kiełbasę. Zupa nadal będzie smaczna dzięki aromatycznemu wywarowi warzywnemu i zakwasowi żytniemu.