---
slug: zurek-na-maslance
title: "ŻUREK NA MAŚLANCE"
servings: 6
prep_time_minutes: 60
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["soup", "main_course"]
---

# ŻUREK NA MAŚLANCE

Żurek na maślance to tradycyjna polska zupa o delikatnie kwaśnym smaku, przygotowana bez zakwasu żytniego – zamiast niego bazą jest podgrzana i przecedzona maślanka. Podawana z białą kiełbasą, wędzonym boczkiem, ziemniakami i połówką jajka to sycące danie idealne na chłodniejsze dni.

## Składniki

- 2000 ml maślanka (Pełnotłusta maślanka nada zupie lepszy smak i bardziej kremową konsystencję.)
- 400 g ziemniaki obrane (Pokrojone w kostkę ok. 1×1 cm.)
- 350 g biała kiełbasa parzona (Pokrojona w kostkę 1×1 cm i zapieczona w piekarniku.)
- 150 g boczek parzony wędzony (Pokrojony w kostkę i zapiekany razem z kiełbasą.)
- 200 g śmietana 30% (Tłusta śmietana zapobiega zwarzeniu się zupy.)
- 4 ząbek czosnek (Przeciśnięty przez praskę lub drobno posiekany.)
- 3 szt liść laurowy suszony
- 6 szt ziele angielskie
- 4 g majeranek suszony (Majeranek to kluczowa przyprawa żurku – nie pomijaj.)
- 3 szt jajka (Ugotowane na twardo, każda porcja serwowana z połówką jajka.)
- 40 g mąka pszenna (Do przygotowania zasmażki zagęszczającej zupę.)
- 40 g masło (Do przygotowania zasmażki razem z mąką.)
- 1 łyżeczka sól (Do smaku, dodawana na końcu.)
- 0.5 łyżeczka pieprz czarny mielony (Do smaku.)
- 1 łyżeczka przyprawa uniwersalna (Opcjonalnie – do doprawienia zupy na końcu gotowania.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Wlej maślankę do garnka i podgrzewaj na średnim ogniu przez ok. 15 minut do temperatury ok. 90–100°C, mieszając co jakiś czas.
2. Kiełbasę i boczek pokrój w kostkę 1×1 cm, przełóż do naczynia żaroodpornego i zapiekaj w piekarniku rozgrzanym do 180°C przez 20 minut.
3. Podgrzaną maślankę przecedź przez gazę lub gęste sito – oddziel serwatkę (zachowaj ją) od twarożku (który możesz użyć do innego dania).
4. Ziemniaki obierz i pokrój w kostkę 1×1 cm.
5. Ugotuj ziemniaki w osolonej wodzie do miękkości (ok. 15–20 minut). W osobnym garnku ugotuj jajka na twardo (10 minut), a następnie je obierz.
6. Ugotowane ziemniaki i jajka odłóż na bok.
7. W dużym garnku rozpuść masło na średnim ogniu, wsyp mąkę i mieszaj przez ok. 3 minuty, aż zasmażka będzie jasnobeżowa i gładka.
8. Do zasmażki wlej 100 ml serwatki i energicznie mieszaj trzepaczką, aż masa będzie jednolita bez grudek.
9. Wlej pozostałą serwatkę, dodaj ziemniaki, kiełbasę, boczek, przeciśnięty czosnek, liście laurowe, ziele angielskie, śmietanę i majeranek. Gotuj 20 minut na małym ogniu, mieszając.
10. Dopraw zupę solą, pieprzem i przyprawą uniwersalną do smaku. Wyjmij liście laurowe i ziele angielskie.
11. Podawaj każdą porcję z połówką jajka ugotowanego na twardo. Smacznego!

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej 2000 ml maślank do dużego garnka. Ustaw ogień na średni i podgrzewaj przez około 15 minut, od czasu do czasu mieszając drewnianą łyżką. Maślanka zacznie się ścinać – to normalny proces.
- *Dlaczego:* Podgrzanie maślanka powoduje wytrącenie białek (twarożku), które oddzielają się od serwatki – ta serwatka stanowi kwaśną bazę żurku.
- *Pro tip:* Nie gotuj maślanki zbyt gwałtownie – zbyt wysoka temperatura może przypalić białka i nadać zupie gorzki smak.

**Krok 2.** Pokrój białą kiełbasę i wędzony boczek w kostkę o boku ok. 1 cm. Rozłóż je równomiernie w naczyniu żaroodpornym i wstaw do piekarnika rozgrzanego do 180°C na 20 minut.
- *Dlaczego:* Zapiekanie mięsa sprawia, że jest lekko chrupiące z zewnątrz i aromatyczne, co wzbogaca smak całej zupy.
- *Pro tip:* Przed zapiekaniem możesz lekko posolić i popieprzyć kiełbasę i boczek, aby lepiej się zrumieniły.

**Krok 3.** Połóż kawałek gazy (lub gęste sito) nad dużą miską. Powoli wlej podgrzaną maślankę – płyn (serwatka) przejdzie do miski, a biały twarożek zostanie na gazie. Zachowaj serwatkę do dalszego gotowania.
- *Dlaczego:* Przecedzanie oddziela serwatkę, która jest właściwą podstawą kwaśnego żurku, od twarożku, który jest używany do innych potraw.
- *Pro tip:* Poczekaj, aż maślanka nieco ostygnie przed przelewaniem, żeby nie parzyć rąk i nie rozlewać płynu.

**Krok 4.** Obrane ziemniaki pokrój w kostkę ok. 1×1 cm. Staraj się, żeby kawałki były równej wielkości – wtedy ugotują się jednocześnie.
- *Dlaczego:* Równe kawałki ziemniaków zapewniają jednolite ugotowanie i ładny wygląd zupy.
- *Pro tip:* Pokrojone ziemniaki możesz trzymać w zimnej wodzie, żeby nie ciemniały, zanim trafią do garnka.

**Krok 5.** Przełóż ziemniaki do garnka z osoloną wodą i gotuj ok. 15–20 minut, aż będą miękkie (sprawdź widelcem). W osobnym małym garnku gotuj jajka przez 10 minut od zagotowania wody, następnie przelej zimną wodą i obierz ze skorupki.
- *Dlaczego:* Gotowanie ziemniaków i jajek osobno pozwala zachować kontrolę nad ich miękkością i uniknąć rozpadnięcia się składników w zupie.
- *Pro tip:* Przelanie jajek zimną wodą zaraz po gotowaniu ułatwia obieranie i zapobiega powstawaniu szarego pierścienia wokół żółtka.

**Krok 6.** Odsączone ziemniaki i obrane jajka odłóż na talerz lub do miseczki i przykryj, żeby nie wystygły zbyt szybko.
- *Dlaczego:* Odkładanie ugotowanych składników na bok chroni je przed rozgotowaniem podczas dalszego przygotowania zupy.
- *Pro tip:* Jajka możesz przeciąć na połówki dopiero przed podaniem, żeby zachowały ładny wygląd.

**Krok 7.** W dużym garnku rozgrzej masło na średnim ogniu. Gdy się roztopi, wsyp mąkę i mieszaj trzepaczką lub drewnianą łyżką przez ok. 3 minuty, aż masa stanie się gładka i lekko złota.
- *Dlaczego:* Zasmażka (masło + mąka) zagęszcza zupę i nadaje jej aksamitną konsystencję bez grudek.
- *Pro tip:* Jeśli zasmażka zrobi się zbyt ciemna, wyrzuć ją i zacznij od nowa – przypalona mąka gorzknieje i psuje smak zupy.

**Krok 8.** Do gotowej zasmażki wlej ok. 100 ml serwatki. Energicznie mieszaj trzepaczką przez minutę – masa musi być jednolita i bez grudek.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie płynu do zasmażki zapobiega powstawaniu grudek mąki w zupie.
- *Pro tip:* Wlewaj serwatkę cienką strużką, cały czas mieszając – to klucz do gładkiej zupy.

**Krok 9.** Wlej pozostałą serwatkę do garnka. Dodaj ziemniaki, zapieczoną kiełbasę i boczek, czosnek przeciśnięty przez praskę, liście laurowe, ziele angielskie, śmietanę i majeranek. Gotuj na małym ogniu przez 20 minut, mieszając co kilka minut.
- *Dlaczego:* Długie gotowanie na małym ogniu pozwala przegryzać się smakom wszystkich składników i tworzy głęboki, aromatyczny żurek.
- *Pro tip:* Śmietanę przed dodaniem warto zahartować – wlać do niej łyżkę gorącej zupy, wymieszać, a potem dodać do garnka. Zapobiega to zwarzeniu się śmietany.

**Krok 10.** Spróbuj zupy i dopraw ją do smaku solą, pieprzem i opcjonalnie przyprawą uniwersalną. Wyjmij liście laurowe i ziele angielskie przed podaniem.
- *Dlaczego:* Doprawianie na końcu pozwala precyzyjnie dopasować smak, bo składniki już oddały swój aromat do zupy.
- *Pro tip:* Żurek powinien być wyraźnie kwaśny – jeśli smak jest zbyt łagodny, możesz dodać odrobinę soku z cytryny lub więcej serwatki.

**Krok 11.** Nalej żurek do głębokich talerzy. Do każdej porcji dodaj połówkę jajka ugotowanego na twardo. Podawaj gorący.
- *Dlaczego:* Jajko na twardo to klasyczny dodatek do żurku, który uzupełnia zupę o białko i sprawia, że danie jest bardziej sycące.
- *Pro tip:* Przed podaniem możesz posypać każdą porcję świeżym majerankiem lub szczypiorkiem dla lepszego aromatu i wyglądu.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 520 kcal |
| Białko | 27 g |
| Węglowodany | 28 g |
| Cukry | 6 g |
| Tłuszcze | 32 g |
| Błonnik | 2 g |
| Sód | 980 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć zakwasu zamiast maślanki?**

Tak, tradycyjny żurek robi się na zakwasie żytnim. Maślanka to szybsza i łatwiej dostępna alternatywa, która daje podobnie kwaśny smak. Jeśli wolisz klasyczną wersję, zastąp serwatkę z maślanki gotowym zakwasem żurkowym ze sklepu.

**Co zrobić z twarożkiem oddzielonym od maślanki?**

Twarożek możesz wykorzystać jako pastę kanapkową – wystarczy doprawić go solą, pieprzem i szczypiorkiem. Nadaje się też do twarożkowych kopytków lub naleśników.

**Czy żurek na maślance można przygotować bez miksera termicznego?**

Tak, cały przepis można przygotować na zwykłej kuchence gazowej lub elektrycznej. Podgrzewaj maślankę w garnku na średnim ogniu, mieszając od czasu do czasu, a zasmażkę przyrządź standardowo na patelni lub w garnku.

**Jak przechowywać żurek i jak go odgrzewać?**

Żurek przechowuj w szczelnie zamkniętym pojemniku w lodówce do 3 dni. Odgrzewaj powoli na małym ogniu, mieszając – nie doprowadzaj do mocnego wrzenia, żeby śmietana się nie zwarzyła.

**Czy mogę pominąć boczek lub kiełbasę?**

Możesz użyć tylko jednego z tych składników albo zastąpić je inną wędliną, np. szynką. Pominięcie obu sprawi, że zupa będzie mniej syta i straci charakterystyczny wędzony aromat.

**Dlaczego śmietana może się zwarzyć i jak temu zapobiec?**

Śmietana warzy się, gdy trafia bezpośrednio z lodówki do gorącej zupy. Zahartuj ją – wlej do miseczki kilka łyżek gorącej zupy, wymieszaj, a potem dodaj całość do garnka. Śmietana o zawartości tłuszczu min. 30% jest bardziej stabilna termicznie.