---
slug: zurek-z-tartymi-warzywami
title: "Żurek z tartymi warzywami"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["soup", "main_course"]
---

# Żurek z tartymi warzywami

Żurek z tartymi warzywami to klasyczna polska zupa na bazie zakwasu żytniego, wzbogacona wędzonym boczkiem, białą kiełbasą i aromatycznymi grzybami. Gotuje się go w mniej niż 40 minut, a starte warzywa nadają mu gęstości i naturalnej słodyczy. Śmietanka i majeranek dopełniają smak, tworząc sycące, rozgrzewające danie.

## Składniki

- 1.5 l woda
- 1 kostka kostka bulionu grzybowego (Nadaje wywarowi głęboki, grzybowy aromat.)
- 15 g suszone borowiki (Kilka kawałków; przed dodaniem można pokroić na mniejsze części.)
- 200 g boczek wędzony (Pokroić na mniejsze kawałki przed gotowaniem.)
- 1 szt marchewka (Duża; obrana i starta na tarce o dużych oczkach.)
- 1 szt pietruszka (korzeń) (Mała; obrana i starta na tarce o dużych oczkach.)
- 60 g seler (korzeń) (Niewielki kawałek; obrany i starty na tarce.)
- 10 cm por (Dokładnie opłukać i pokroić w półplasterki.)
- 2 szt ziele angielskie
- 1 szt liść laurowy
- 1 łyżka suszony majeranek (Dodać razem z żurem; wyraźnie podkreśla smak zupy.)
- 300 ml żur z butelki (zakwas żytni) (Przed dodaniem dokładnie wymieszać, bo zakwas opada na dno.)
- 200 g biała kiełbasa (Obrana ze skórki i pokrojona w plasterki.)
- 125 ml śmietanka 18% (Śmietanka z kartonika – nie wymaga zahartowania.)
- 1 pęczek natka pietruszki (Drobno posiekana, dodawana na końcu.)
- 1 łyżeczka tarty chrzan (Opcjonalnie; dodaje pikantności i tradycyjnego charakteru.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. W dużym garnku zagotuj wodę z kostką bulionu grzybowego. Dodaj pokrojone suszone borowiki i kawałki boczku, przykryj i gotuj 20 minut.
2. Obierz marchewkę, pietruszkę i selera, a następnie zetrzyj je na tarce o dużych oczkach. Pora opłucz i pokrój w półplasterki.
3. Wrzuć starte warzywa i pora do garnka. Dodaj ziele angielskie i liść laurowy, przykryj i gotuj kolejne 10 minut.
4. Wymieszaj żur w butelce, wlej do garnka. Dodaj majeranek i pokrojoną w plasterki kiełbasę. Gotuj 5–10 minut.
5. Wlej śmietankę, wymieszaj i zdejmij garnek z ognia. Dopraw pieprzem i ewentualnie solą.
6. Wsyp posiekaną natkę pietruszki. Opcjonalnie dodaj łyżeczkę tartego chrzanu i podawaj od razu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej 1,5 litra wody do dużego garnka (minimum 3-litrowego) i zagotuj na dużym ogniu. Wrzuć kostkę bulionu grzybowego i mieszaj, aż się rozpuści. Dodaj suszone borowiki (możesz je wcześniej pokroić nożyczkami) oraz boczek pokrojony na kawałki 3–4 cm. Przykryj garnek i gotuj na średnim ogniu przez 20 minut.
- *Dlaczego:* Gotowanie boczku i grzybów na początku pozwala wyciągnąć z nich maksimum smaku i aromatu do bulionu.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz, by żurek był klarowniejszy, zbieraj łyżką szumowiny (pianę) pojawiające się na powierzchni w pierwszych minutach gotowania.

**Krok 2.** Obierz marchewkę, korzeń pietruszki i kawałek selera przy użyciu obieraczki. Zetrzyj każde warzywo na tarce o dużych oczkach (gruba strona tarki) trzymając ściereczkę pod spodem, aby zatrzymać soki. Pora przekrój wzdłuż na pół, opłucz pod bieżącą wodą, by usunąć piasek, i pokrój w półplasterki.
- *Dlaczego:* Tarcie warzyw zamiast krojenia w kostkę przyspiesza gotowanie i naturalnie zagęszcza zupę.
- *Pro tip:* Marchewkę możesz zetrzeć nieco drobniej – dzięki temu szybciej się ugotuje i odda słodycz do wywaru.

**Krok 3.** Wrzuć starte warzywa i pora bezpośrednio do gotującego się garnka. Dodaj 2 ziarna ziela angielskiego i 1 liść laurowy. Przykryj i gotuj na średnim ogniu przez 10 minut, aż warzywa będą miękkie.
- *Dlaczego:* Ziele angielskie i liść laurowy to klasyczne aromaty, które budują głębię smaku żurku.
- *Pro tip:* Sprawdź miękkość marchewki widelcem – powinna dawać się łatwo przekłuć, ale nie rozpadać.

**Krok 4.** Przed dodaniem żuru z butelki dobrze go wymieszaj lub wstrząśnij – zakwas opada na dno. Wlej 300 ml żuru do garnka, dodaj łyżkę suszonego majeranku i kiełbasę pokrojoną w plasterki (po uprzednim zdjęciu osłonki). Gotuj przez 5–10 minut.
- *Dlaczego:* Żur (zakwas żytni) to serce żurku – nadaje mu charakterystyczny, kwaśny smak i lekko gęstą konsystencję.
- *Pro tip:* Dodaj żur stopniowo i próbuj zupy – ilość zakwasu możesz dostosować do swojego gustu, jeśli wolisz mniej lub bardziej kwaskowatą zupę.

**Krok 5.** Zmniejsz ogień do minimum. Wlej 125 ml śmietanki 18%, dokładnie wymieszaj i natychmiast zdejmij garnek z ognia, by śmietanka się nie zważyła. Dopraw świeżo zmielonym pieprzem i solą do smaku.
- *Dlaczego:* Śmietanka łagodzi kwasowość żurku i nadaje mu aksamitną konsystencję.
- *Pro tip:* Śmietanka 18% z kartonika (UHT) jest stabilna i nie waży się tak łatwo jak tradycyjna śmietana – to najlepszy wybór dla początkujących.

**Krok 6.** Dodaj do gotowej zupy łyżkę drobno posiekanej natki pietruszki i wymieszaj. Jeśli lubisz pikantniejszy smak, dodaj łyżeczkę tartego chrzanu. Serwuj od razu, najlepiej z chlebem lub jajkiem ugotowanym na twardo.
- *Dlaczego:* Natka pietruszki dodaje świeżości i koloru, a chrzan – tradycyjny dodatek do żurku – wzmacnia jego wyrazistość.
- *Pro tip:* Żurek smakuje jeszcze lepiej podgrzewany następnego dnia, gdy smaki się przegryzą – warto zrobić go z wyprzedzeniem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 22 g |
| Węglowodany | 18 g |
| Cukry | 5 g |
| Tłuszcze | 28 g |
| Błonnik | 3 g |
| Sód | 980 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć domowego zakwasu zamiast żuru z butelki?**

Tak, domowy zakwas żytni jest nawet lepszy – ma głębszy smak. Użyj podobnej ilości (ok. 300 ml) i dostosuj do smaku. Pamiętaj, by go wcześniej wymieszać, bo składniki opadają na dno.

**Żurek wyszedł za mało kwaśny – co zrobić?**

Dodaj więcej żuru z butelki, po łyżce, mieszając i próbując po każdym dodatku. Możesz też wcisnąć odrobinę soku z cytryny, choć to nieklasyczne rozwiązanie.

**Czy żurek można przygotować bez mięsa?**

Tak – pomiń boczek i kiełbasę, a kostkę grzybową zastąp warzywną. Otrzymasz smaczną wersję wegetariańską, w której główną rolę grają grzyby i zakwas.

**Śmietanka zważyła się po dodaniu do zupy – jak tego uniknąć?**

Upewnij się, że zupa nie wrze w momencie dodawania śmietanki – wystarczy zmniejszyć ogień do minimum. Możesz też zahartować śmietankę, mieszając ją najpierw z kilkoma łyżkami gorącej zupy, zanim wlejesz ją do garnka.

**Z czym najlepiej podawać żurek?**

Tradycyjnie żurek serwuje się z jajkiem ugotowanym na twardo i chlebem razowym lub chałką. Często podaje się go w wydrążonym chlebie – szczególnie na Wielkanoc.

**Jak długo można przechowywać żurek?**

Żurek przechowuj w lodówce do 3 dni w szczelnie zamkniętym garnku lub pojemniku. Podgrzewaj powoli na małym ogniu, nie doprowadzając do wrzenia, aby śmietanka się nie zważyła.