---
slug: zurek
title: "Żurek"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["soup"]
---

# Żurek

Żurek to klasyczna polska zupa na zakwasie żytnim, gęsta i aromatyczna, z białą kiełbasą, wędzonym boczkiem i ziemniakami. Idealna na chłodniejsze dni – rozgrzewa i syci na długo. Majeranek i chrzan nadają jej charakterystycznego, głębokiego smaku.

## Składniki

- 300 g zakwas na żurek (Dostępny w słoikach w sklepach; można też zrobić własny z mąki żytniej.)
- 100 g biała kiełbasa (Pokrojona w plastry.)
- 150 g boczek wędzony (Pokrojony w drobną kostkę.)
- 200 g ziemniaki (Obrane i pokrojone w kostkę.)
- 50 g śmietana (Śmietana 18% lub 12%; odmierzyć przed gotowaniem i odstawić.)
- 65 g cebula
- 2 ząbek czosnek
- 20 g oliwa z oliwek
- 700 ml woda
- 2 łyżeczka koncentrat warzywny (Bulion warzywny w proszku lub pasta; do smaku.)
- 2 szt liście laurowe
- 3 szt ziele angielskie
- 3 szt grzyby suszone (Wcześniej namoczone w zimnej wodzie przez minimum godzinę.)
- 2 łyżeczka majeranek
- 0.5 łyżeczka sól
- 1 łyżeczka chrzan tarty (Opcjonalnie; nadaje zupie ostrości i charakteru.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Odmierz śmietanę do miseczki i odłóż na bok, żeby osiągnęła temperaturę pokojową.
2. Cebulę i czosnek obierz, a następnie drobno posiekaj lub rozdrobnij.
3. W garnku rozgrzej oliwę i zeszklij cebulę z czosnkiem przez ok. 2 minuty na średnim ogniu.
4. Dodaj boczek i białą kiełbasę, duś razem przez 3 minuty, mieszając.
5. Wlej wodę, dodaj ziemniaki, koncentrat warzywny, liście laurowe, ziele angielskie i namoczone grzyby.
6. Gotuj całość przez około 10 minut, aż ziemniaki będą miękkie.
7. Wlej zakwas na żurek, dopraw solą i pieprzem, gotuj kolejne 12 minut na małym ogniu.
8. Dodaj majeranek, chrzan i śmietanę, gotuj jeszcze 3 minuty – nie doprowadzaj do wrzenia.
9. Usuń liście laurowe i ziele angielskie, dopraw do smaku i podawaj gorący.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Odmierz 50 g śmietany do małej miseczki i zostaw ją na blacie, żeby nie była zimna przy dodawaniu do zupy.
- *Dlaczego:* Zimna śmietana dodana bezpośrednio do gorącej zupy może się zwarzyć i zbryć.
- *Pro tip:* Możesz zahartować śmietanę – wlej do niej kilka łyżek gorącej zupy, wymieszaj, a potem dodaj do garnka.

**Krok 2.** Cebulę i czosnek obierz ze skórki, a następnie posiekaj jak najdrobniej nożem na desce.
- *Dlaczego:* Drobne kawałki szybciej i równomierniej się zeszklą, oddając smak do tłuszczu.
- *Pro tip:* Czosnek możesz też rozgnieść płaską stroną noża – łatwiej się obierze.

**Krok 3.** W dużym garnku rozgrzej oliwę na średnim ogniu i wrzuć cebulę z czosnkiem; smaż, mieszając, aż cebula będzie przezroczysta – ok. 2 minuty.
- *Dlaczego:* Zeszklona cebula ma słodszy, głębszy smak i stanowi aromatyczną bazę zupy.
- *Pro tip:* Nie smaż na zbyt dużym ogniu – czosnek szybko się przypala i gorzknieje.

**Krok 4.** Dorzuć pokrojony boczek i plastry białej kiełbasy do garnka i smaż całość przez 3 minuty, od czasu do czasu mieszając.
- *Dlaczego:* Podsmażone mięso nabiera złocistego koloru i wydziela tłuszcz z aromatem, który wzbogaca smak zupy.
- *Pro tip:* Jeśli boczek jest tłusty, możesz zmniejszyć ilość oliwy lub całkowicie ją pominąć.

**Krok 5.** Wlej 700 ml wody, dodaj obrane i pokrojone w kostkę ziemniaki, koncentrat warzywny, liście laurowe, ziele angielskie i namoczone wcześniej grzyby.
- *Dlaczego:* Liście laurowe i ziele angielskie uwalniają aromat podczas gotowania i nadają zupie głębię smaku.
- *Pro tip:* Grzyby namocz minimum godzinę przed gotowaniem; wodę z moczenia możesz też dodać do zupy dla intensywniejszego smaku.

**Krok 6.** Gotuj zupę przez ok. 10 minut na średnim ogniu, aż ziemniaki będą miękkie – sprawdź je widelcem.
- *Dlaczego:* Miękkie ziemniaki oznaczają, że zupa jest gotowa do kolejnego etapu.
- *Pro tip:* Im mniejsza kostka ziemniaka, tym szybciej się ugotuje.

**Krok 7.** Wlej 300 g zakwasu na żurek, dodaj sól i pieprz do smaku, zmniejsz ogień i gotuj jeszcze 12 minut.
- *Dlaczego:* Zakwas to serce żurku – nadaje zupie charakterystyczny kwaśny smak.
- *Pro tip:* Nie gotuj zupy z zakwasem na dużym ogniu – zbyt intensywne wrzenie osłabia kwasowość.

**Krok 8.** Wsyp majeranek, dodaj chrzan (jeśli używasz) i zahartowaną śmietanę; gotuj jeszcze 3 minuty, ale pilnuj, żeby zupa nie zaczęła intensywnie wrzeć.
- *Dlaczego:* Majeranek to klasyczna przyprawa do żurku – rozcierany w dłoniach uwalnia więcej aromatu.
- *Pro tip:* Rozetrzyj majeranek między palcami przed dodaniem do garnka, żeby wydobyć jego pełny aromat.

**Krok 9.** Wyłów łyżką liście laurowe i ziele angielskie, dopraw żurek do smaku solą lub chrzanem i podawaj gorący.
- *Dlaczego:* Liście i ziele angielskie są niesmaczne do jedzenia – trzeba je usunąć przed podaniem.
- *Pro tip:* Żurek świetnie smakuje podany w wydrążonym chlebie lub z ugotowanym na twardo jajkiem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 380 kcal |
| Białko | 18 g |
| Węglowodany | 22 g |
| Cukry | 2 g |
| Tłuszcze | 24 g |
| Błonnik | 2.5 g |
| Sód | 820 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć zakwasu kupnego zamiast domowego?**

Tak, zakwas kupny w słoiku doskonale sprawdza się w tym przepisie i jest łatwo dostępny w większości sklepów spożywczych. Domowy zakwas ma intensywniejszy smak, ale kupny jest wygodniejszy.

**Co zrobić, jeśli żurek jest za mało kwaśny?**

Możesz dodać odrobinę więcej zakwasu lub łyżkę soku z cytryny. Chrzan również podkreśla kwaśność zupy.

**Czy żurek można przygotować bez mięsa?**

Tak, wystarczy pominąć boczek i kiełbasę; zamiast koncentratu warzywnego użyj mocnego wywaru warzywnego. Grzyby suszone dostarczą głębi smaku.

**Jak przechowywać żurek?**

Żurek przechowuj w lodówce w szczelnym pojemniku do 3 dni. Podgrzewaj na małym ogniu, nie doprowadzając do wrzenia, żeby zachować smak zakwasu.

**Czy śmietanę można zastąpić czymś innym?**

Możesz użyć śmietanki kremówki lub jogurtu naturalnego. Pamiętaj, by zahartować każdy nabiał przed dodaniem do gorącej zupy.

**Dlaczego nie należy mocno gotować żurku po dodaniu zakwasu?**

Intensywne gotowanie niszczy charakterystyczny kwaśny smak zakwasu i może sprawić, że śmietana się zwarzy. Wystarczy delikatne podtrzymywanie temperatury.